Suma kar pienieznych nalozonych podczas jednej kontroli nie moze przekroczyc 15 tys. zl - w odniesieniu do kontroli drogowej,

oraz 30 tys. zl - w odniesieniu do kontroli w przedsiebiorstwie

Inspekcja Transportu Drogowego: kompetencje, zadania, uprawnienia

FOT. JAKUB OSTALOWSKI

TOMASZ POLEC

ZASTEPCA GENERALNEGO INSPEKTORA TRANSPORTU DROGOWEGO

Inspekcja Transportu Drogowego funkcjonuje, obok policji, w zdecydowanej wiekszosci panstw europejskich. Jej zadaniem jest kontrola przestrzegania przepisow w zakresie szeroko rozumianego transportu drogowego.

Unia Europejska, liberalizujac przepisy o wykonywaniu miedzynarodowego transportu drogowego, uzalezniajac dostep do zawodu przewoznika wylacznie od spelnienia kryteriow jakosciowych oraz upraszczajac w miare mozliwosci formalnosci administracyjne, jednoczesnie zwieksza nacisk na funkcje kontrolna i egzekucyjna organow administracyjnych w stosunku do podmiotow zaangazowanych w te dzialalnosc.

Dyrektywy, ustawy, rozporzadzenia

Przy opracowywaniu powolujacego inspekcje rozdzialu 9 ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) uwzgledniono przepisy aktow prawnych obowiazujacych w Unii, w tym m.in.:

  • dyrektywe Rady nr 88/599 (dotyczaca standardowych procedur kontrolnych zwiazanych z wdrazaniem ustawodawstwa socjalnego w transporcie drogowym oraz urzadzen rejestrujacych zainstalowanych w okreslonych typach pojazdow samochodowych). Dyrektywa zobowiazuje do wykonywania kontroli na drogach i w przedsiebiorstwach transportowych, przy czym naklada okreslone wymagania co do liczby kontrolowanych kierowcow i przedsiebiorstw oraz dni roboczych w roku. Jednostka kontrolujaca poslugiwac sie ma standardowym formularzem sprawozdawczym;
  • rozporzadzenie Rady nr 4060/89 (dotyczace eliminacji kontroli na granicach panstw czlonkowskich i przeniesienia ich w glab terytorium tych panstw). Zalacznik do rozporzadzenia wskazuje na przepisy Unii, ktore sa podstawa kontroli. Chodzi m.in. o prawa jazdy, parametry techniczne pojazdow, zaswiadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, posiadanie przez kierowce wymaganych dokumentow kontroli zwiazanych z wykonywanym przewozem, zezwolenia przewozowe i wymagane zaswiadczenia;
  • rozporzadzenie Rady nr 3912/92 (dotyczace kontroli przeprowadzanych na terytorium Wspolnoty w odniesieniu do pojazdow z panstw nieczlonkowskich). Rozporzadzenie, odwolujac sie do rozporzadzenia nr 4060/89 oraz umow dwustronnych, zobowiazuje do prowadzenia kontroli zezwolen na wykonywanie okreslonego rodzaju przewozow wewnatrz Wspolnoty oraz tranzycie przez jej terytorium;
  • rozporzadzenie Rady nr 684/92 zmienione przez rozporzadzenie 11/98 (dotyczace wspolnych zasad miedzynarodowych przewozow pasazerow autobusami i autokarami). Odnosi sie ono bezposrednio do inspekcji drogowej oraz kontroli przedsiebiorstw transportowych, przeprowadzanych przez inspektorow, wskazujac, jakie powinni miec uprawnienia.

W panstwach czlonkowskich Unii przewozy drogowe kontroluje nie tylko policja, sluzby celne i graniczne, ale rowniez specjalistyczne instytucje. I tak np. w Niemczech istnieje Federalny Urzad Transportu Towarowego, jako samodzielny organ centralny, dzialajacy w ramach Ministerstwa Transportu. Ma on m.in. czuwac nad tym, aby krajowe i zagraniczne przedsiebiorstwa transportowe spelnialy obowiazki wynikajace z ustawy o transporcie drogowym i przestrzegaly przepisow prawnych.

Inspekcja Transportu Drogowego funkcjonuje, obok policji, w zdecydowanej wiekszosci panstw europejskich - specyfika bowiem krajowych i miedzynarodowych przewozow drogowych oraz zlozony zakres kontroli w odniesieniu do tego rodzaju transportu, jego roznorodnosc i stopien komplikacji powoduja, ze zadania takie moga byc efektywnie i wlasciwie wykonywane tylko przez wyspecjalizowane organy.

Komisja Europejska, doceniajac znaczenie inspekcji dla poprawy zdolnosci polskiego sektora transportu do wdrazania i egzekwowania prawa i nawiazujac do "Narodowego programu przygotowania do czlonkostwa w Unii Europejskiej" (NPPC), przeznaczyla 2 mln euro ze srodkow pomocowych (w ramach programu "Institution building") na realizacje trwajacego wciaz projektu Phare PL9908.01 pod nazwa "Przygotowanie podstaw prawnych i utworzenie Inspekcji Transportu Drogowego w Polsce".

Podstawy prawne dzialalnosci inspekcji znalezc mozna w nastepujacych ustawach:

Kto i co pod kontrola

Podstawowe zadania Inspekcji (art. 50 u.t.d.) polegaja na kontroli:

  • dokumentow zwiazanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozow na potrzeby wlasne oraz przestrzegania warunkow w nich okreslonych,
  • dokumentow przewozowych zwiazanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozow na potrzeby wlasne,
  • przestrzegania przepisow dotyczacych czasu prowadzenia pojazdow, obowiazkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcow (Unia wymaga udowodnienia przez panstwo czlonkowskie kontroli minimum 1 proc. czasu pracy kierowcow),
  • przestrzegania zasad i warunkow dotyczacych przewozu drogowego towarow niebezpiecznych,
  • przestrzegania szczegolowych zasad i warunkow transportu zwierzat.

Celem stawianym przed inspekcja jest rowniez eliminowanie patologicznych zjawisk w transporcie drogowym. Prowadzone przez nia dzialania maja przyczyniac sie do przestrzegania prawa przez przedsiebiorcow, ujednolicic warunki konkurencji w przewozach drogowych, zastopowac proces degradacji drog, zlikwidowac w pewnej perspektywie nieuczciwa konkurencje, chronic rodzimy rynek transportowy, jak rowniez przyczyniac sie do poprawy bezpieczenstwa w ruchu drogowym.

Kontroli podlegaja (art. 68 ust. 1 u.t.d.) kierowcy wykonujacy transport drogowy i przewozy na potrzeby wlasne, przedsiebiorcy wykonujacy transport drogowy lub przewoz na potrzeby wlasne, jak rowniez inne podmioty - w tym niebedace przedsiebiorcami - realizujace przewozy drogowe, w tym przewoz odpadow komunalnych lub nieczystosci cieklych albo przewozy w ramach powszechnych uslug pocztowych.

Spod przepisow u.t.d., a co za tym idzie - inspekcyjnej kontroli, sa wylaczone przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespolami pojazdow:

  • przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie wiecej niz 9 osob lacznie z kierowca - w niezarobkowym przewozie drogowym osob,
  • o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy,
  • w ramach uslug transportu sanitarnego oraz zespolow ratownictwa medycznego.

Inne wylaczenia lub ograniczenia zakresu kontroli dotycza podmiotow niebedacych przedsiebiorcami (chocby rolnikow, ktorzy nie musza np. miec zaswiadczen o wykonywaniu przewozow na potrzeby wlasne), jak rowniez pojazdow przewozacych wartosci pieniezne (wylaczone w ogole spod inspekcyjnej kontroli).

Wylacznie umundurowani inspektorzy

Kontrole drogowa przeprowadzaja wylacznie umundurowani inspektorzy, ktorzy podajac sygnal do zatrzymania, musza znajdowac sie w poblizu oznakowanego pojazdu sluzbowego. Sygnal ten podawany jest tarcza do zatrzymywania pojazdow albo reka (wylacznie w warunkach dostatecznej widocznosci), kiedy zas pojazd inspekcji znajduje sie w ruchu, inspektorzy moga kierowac do innych jego uczestnikow polecenia za pomoca urzadzen naglasniajacych, sygnalizacyjnych lub swietlnych. Sygnal do zatrzymania pojazdu moze byc rowniez podany przez krotkotrwale wlaczenie niebieskiego swiatla blyskowego i sygnalu dzwiekowego o zmiennym tonie. Rozpoczecie pozniejszych czynnosci musi byc poprzedzone okazaniem kontrolowanemu legitymacji sluzbowej. W tym zakresie obowiazujace inspektorow regulacje sa znacznie ostrzejsze niz unormowania dotyczace kontroli policyjnych, np. policjant umundurowany legitymuje sie tylko na zadanie osoby kontrolowanej.

Zasada jest rowniez, ze czynnosci kontrolne wykonywane sa w obecnosci kontrolowanego, osoby zastepujacej albo tez zatrudnianej przez kontrolowanego.

Od sprawdzenia dokumentow do mandatu karnego

Uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego sa bardzo szerokie. Na mocy u.t.d. inspektorzy maja prawo:

  • wstepu do pojazdu,
  • kontroli dokumentow,
  • kontroli urzadzen pomiarowo-kontrolnych znajdujacych sie w pojezdzie,
  • badania dokumentow i innych nosnikow informacji,
  • dokonywania ogledzin i zabezpieczania zebranych dowodow,
  • legitymowania kierowcow i innych osob w celu ustalenia ich tozsamosci,
  • przesluchiwania swiadkow i zasiegania opinii bieglych,
  • kontrolowania masy, naciskow osi i wymiarow pojazdu przy uzyciu przyrzadu pomiarowego,
  • zadania od przedsiebiorcy i jego pracownikow pisemnych lub ustnych wyjasnien, okazania dokumentow i innych nosnikow informacji oraz udostepnienia wszelkich danych majacych zwiazek z przedmiotem kontroli,
  • wstepu na teren przedsiebiorcy, w tym do pomieszczen, gdzie prowadzi dzialalnosc gospodarcza, w dniach i godzinach, w ktorych jest lub powinna byc wykonywana ta dzialalnosc,
  • uzywania srodkow przymusu bezposredniego,
  • nakladania i pobierania kar pienieznych oraz mandatow karnych.

Ponadto, stosownie do przepisu art. 129a prawa o ruchu drogowym (dalej: p.r.d.), w ramach kontroli transportu drogowego i przewozow na potrzeby wlasne inspektorzy posiadaja uprawnienia analogiczne do policyjnych, wskazanych w art. 129 ust. 2 p.r.d. i obejmujacych m.in. rowniez prawo przeprowadzania badan na zawartosc w organizmie kierujacego alkoholu lub podobnie dzialajacego srodka, wydawania wiazacych polecen co do sposobu korzystania z drogi i pojazdu, sprawdzania stanu technicznego, wymiarow masy lub naciskow osi pojazdow, zapisow urzadzenia rejestrujacego samoczynnie predkosc jazdy, czas jazdy oraz postoju (tachografu) oraz zatrzymywania dokumentow stwierdzajacych uprawnienie do kierowania pojazdem lub jego uzywania.

Wreszcie, na mocy art. 40c ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, inspektorzy moga rowniez, w razie stwierdzenia, ze pojazd bez niezbednego zezwolenia przekracza mase, naciski osi lub dopuszczalne wymiary, nakladac i pobierac kary pieniezne zasilajace srodki specjalne zarzadow drog i przeznaczane pozniej na budowe, przebudowe, utrzymanie i ochrone drog oraz zakupy urzadzen do wazenia pojazdow.

Uprawnienia inspekcji do nakladania mandatow karnych wynikaja z przepisow rozporzadzenia prezesa Rady Ministrow z 21 marca 2003 r. i obejmuja czyny okreslone w kodeksie wykroczen, prawie o miarach, ustawie o ochronie zwierzat oraz ustawie o przewozie drogowym towarow niebezpiecznych.

Wyniki kontroli dokumentowane sa kazdorazowo w protokole, ktorego kopie otrzymuje kontrolowany - ma on jednoczesnie prawo wniesienia don uwag i zastrzezen. Jedynie inspektorzy transportu drogowego zawsze sporzadzaja protokol kontroli; policjanci, funkcjonariusze celni, funkcjonariusze Strazy Granicznej oraz pracownicy zarzadow drog zobligowani sa do wystawienia protokolu jedynie w razie ujawnienia nieprawidlowosci uzasadniajacych nalozenie kary pienieznej.

Pod rygorem natychmiastowej wykonalnosci

Jezeli w trakcie kontroli inspektor stwierdzil naruszenie wskazane w zalaczniku do u.t.d. (tzw. taryfikator kar), to jest zobligowany do nalozenia na podmiot wykonujacy transport drogowy lub przewoz na potrzeby wlasne kary pienieznej w drodze decyzji administracyjnej. W odroznieniu od prawa wykroczen, ktore ewentualna odpowiedzialnosc buduje na zasadzie winy (art. 1 2: Nie popelnia wykroczenia sprawca czynu zabronionego, jezeli nie mozna mu przypisac winy w czasie czynu), dla bytu sankcji administracyjnej wynikajacej z u.t.d. wystarczy zaistnienie okreslonego faktu, np. brak oplaty za korzystanie z drog krajowych czy wykonywanie transportu drogowego bez licencji. W u.t.d. nie mozna tez znalezc odpowiednika art. 41 kodeksu wykroczen pozwalajacego na stosowanie tzw. srodkow oddzialywania wychowawczego, tj. pouczenia, zwrocenia uwagi czy ostrzezenia.

Inspektor nie ma wyboru i w razie stwierdzenia naruszenia szeroko rozumianych przepisow o transporcie drogowym wskazanych w taryfikatorze zawsze musi zastosowac sankcje w drodze decyzji administracyjnej.

Decyzja posiada rygor natychmiastowej wykonalnosci, co oznacza m.in., ze nawet wniesienie odwolania nie wstrzymuje jej wykonania.

Suma kar pienieznych nalozonych podczas jednej kontroli nie moze przekroczyc 15 tys. zl - w odniesieniu do kontroli drogowej, oraz 30 tys. zl - w odniesieniu do kontroli w przedsiebiorstwie.

Od decyzji o nalozeniu kary pienieznej przysluguje odwolanie do organu nadrzednego w stosunku do tego, ktory kare te nalozyl, w terminie 14 dni od dnia jej doreczenia przedsiebiorcy lub innemu podmiotowi wykonujacemu przewozy na potrzeby wlasne (od decyzji Inspekcji Transportu Drogowego odwolanie wnosi sie do glownego inspektora transportu drogowego za posrednictwem wojewodzkiego inspektora, w imieniu ktorego wydano decyzje w pierwszej instancji). W razie uwzglednienia odwolania uiszczona kara pieniezna jest zwracana w ciagu 14 dni od dnia uchylenia lub zmiany decyzji, a kiedy o uchyleniu lub zmianie decyzji orzekl organ drugiej instancji - w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez wlasciwy organ pierwszej instancji decyzji uchylajacej lub zmieniajacej.

Kary pieniezne stanowia dochod budzetu panstwa i co do zasady uiszczane sa w formie przekazu na wlasciwy rachunek bankowy, z tym ze mozliwa jest zaplata gotowka bezposrednio organowi, ktory je nalozyl, przez ukaranego niebedacego przedsiebiorca krajowym (niemoznosc zaplaty przez niego kary bezposrednio po jej nalozeniu zawsze skutkuje usunieciem pojazdu z drogi na parking strzezony, a jego zwrot mozliwy jest dopiero po przedstawieniu dowodu uiszczenia kary pienieznej oraz usunieciu przyczyny jego skierowania na parking). Ponadto, kiedy kara pieniezna nalozona zostala przez inspektorow Inspekcji Transportu Drogowego, mozliwe jest jej uiszczenie za pomoca karty platniczej - w tej sytuacji ukarany poniesie jednak dodatkowe koszty zwiazane z autoryzacja transakcji i przekazem srodkow na wlasciwy rachunek bankowy.

W odniesieniu do przedsiebiorcow krajowych pojazd moze byc skierowany na parking do czasu usuniecia stwierdzonych nieprawidlowosci (w praktyce sprowadzic sie to moze chocby do czesciowego rozladowania pojazdu przekraczajacego mase lub naciski osi) albo tez ustapienia zakazow czy ograniczen w ruchu wprowadzonych na podstawie rozporzadzenia ministra infrastruktury z 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczen oraz zakazu ruchu niektorych pojazdow na drogach (Dz. U. nr 161, poz. 1565).

Jezeli kara pieniezna nie zostanie uiszczona, a pojazd odebrany z parkingu w ciagu 30 dni od dnia nalozenia kary pienieznej, zastosowanie znajduja przepisy dzialu II rozdzialu 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 z pozn. zm.) dotyczace egzekucji naleznosci pienieznych z ruchomosci. W praktyce sprowadza sie to do sprzedazy zajetego pojazdu w celu zaspokojenia roszczen skarbu panstwa.

Pytania i odpowiedzi



ANDRZEJ LENKIEWICZ DYREKTOR BIURA OBSLUGI TRANSPORTU MIEDZYNARODOWEGO

MACIEJ WRONSKI DYREKTOR DEPARTAMENTU TRANSPORTU DROGOWEGO W MINISTERSTWIE INFRASTRUKTURY

KRAJOWY TRANSPORT DROGOWY

Od 1989 r. prowadze dzialalnosc krajowa: przewoz rzeczy na podstawie wpisu do ewidencji dzialalnosci gospodarczej. Czy teraz wpis utraci moc?

Do 30 kwietnia 2004 r. musi pan uzyskac licencje na wykonywanie transportu. Po uzyskanie szczegolowych informacji trzeba zglosic sie do starostwa. Czeka pana takze skrocony egzamin na certyfikat kompetencji zawodowych. Instrukcyjny termin do zlozenia wniosku o licencje minal 31 grudnia 2003 r., dlatego musi sie pan liczyc z tym, ze w razie dalszej zwloki urzad moze nie zdazyc wydac licencji. A to moze oznaczac, ze dostanie ja pan np. w czerwcu. Do tego czasu nie moglby pan jezdzic.

Od kiedy obowiazuje licencja na krajowy przewoz rzeczy? Na razie dzialam na podstawie zaswiadczenia o zgloszeniu do ewidencji dzialalnosci gospodarczej?

Licencja bedzie potrzebna od 1 maja 2004 r. Do konca poprzedniego roku nalezalo zlozyc wniosek o jej wydanie. Prosze szybko kompletowac dokumenty i nie zwlekac ze zlozeniem wniosku.

Jaki czas ma starostwo na wydanie licencji na krajowy transport drogowy rzeczy? Czy zdazy do 1 maja?

Rozumiem, ze chodzi o kontynuacje dzialalnosci gospodarczej, ktora do tej pory byla wykonywana na podstawie wpisu do ewidencji dzialalnosci gospodarczej. Jesli wniosek zlozono do 31 grudnia, to starostwo ma trzy miesiace na wydanie licencji. Jesli zostanie zlozony po tym terminie, to gdy wnioskow na ostatnia chwile jest wiele, starosta nie jest zwiazany trzymiesiecznym terminem.

Czy prowadzac krajowe przewozy osob, przy kazdej zmianie rozkladu jazdy musze zmieniac zezwolenie i skladac od nowa komplet dokumentow?

Przy kazdej zmianie rozkladu jazdy nalezy zmienic zezwolenie u starosty. Kwestie dokumentow reguluje art. 24 ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.). Wystarczy zlozyc oswiadczenie, ze oprocz rozkladu jazdy pozostale warunki sa takie, jakie byly. Jesli to nie wystarczy, organ wezwie do uzupelnienia i wyznaczy termin.

Prowadze mala firme, ktora produkuje swieczki. Mam jeden samochod do 3,5 dmc i rozwoze towar po kraju. Czy musze wyrabiac licencje?

Przewozy wykonywane pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu rzeczy o dmc do 3,5 t w ogole nie podlegaja przepisom u.t.d. i dlatego licencja nie moze byc wymagana.

Jesli jednak bedzie pan uzywal dodatkowo przyczepy, a dmc tak utworzonego zespolu pojazdow przekroczy 3,5 t, to nalezy liczyc sie z tym, ze w zaleznosci od rodzaju przewozu wymagane bedzie zaswiadczenie o wykonywaniu przewozow na potrzeby wlasne badz licencja.

Zaswiadczenie wydawane przez staroste jest wymagane, gdy przewoz jest wykonywany niezarobkowo, pomocniczo do dzialalnosci podstawowej. Przewozi pan np. osobiscie, swoim samochodem i przyczepa, sprzedane przez pana swieczki do klienta. Mowimy wtedy, ze jest to przewoz na potrzeby wlasne.

W pozostalych przypadkach, gdy przewoz jest odplatny lub gdy nie spelnia innych wymagan okreslonych dla przewozu na potrzeby wlasne, nalezy miec licencje.

Jako zarzad drog korzystamy z uslug malej firmy transportowej odsniezajacej drogi. Czy jest to usluga transportowa? Czy gdy jako zarzad drog kupilibysmy takie auta, musimy miec licencje?

Jesli chodzi o obsluge drog, to mozemy miec do czynienia ze zwyklymi pojazdami sluzacymi do przewozu rzeczy lub pojazdami specjalnymi. Te ostatnie nie podlegaja u.t.d. Wszystko zalezy od tego, jak dany pojazd zostal zakwalifikowany w dowodzie rejestracyjnym i jakie pelni funkcje. Jesli w dowodzie rejestracyjnym w rubryce rodzaj pojazdu umieszczono wpis "samochod ciezarowy", to firma transportowa musi miec licencje.

Jesli natomiast zarzad sam kupi samochody ciezarowe, to nie musi miec licencji. Nie bedac przedsiebiorca, zarzad podlega przepisom o wykonywaniu przewozow na potrzeby wlasne, ale jako jednostka samorzadowa nie musi miec zaswiadczenia wydawanego przez staroste.

Chcialbym wyrobic licencje na krajowy transport rzeczy, ale tylko na rok. Czy to mozliwe?

Nie. Art. 5 u.t.d. wyraznie stanowi, ze licencji udziela sie na czas oznaczony, nie krotszy niz dwa lata i nie dluzszy niz 50 lat.

Zatrudnieni u mnie kierowcy kilka razy zostali skontrolowani przez Inspekcje Transportu Drogowego. Dwoch mialo zepsute tachografy, jeden zle wypelniona wykresowke. ITD straszy, ze moge stracic licencje. Czy to prawda?

Art. 15 ust. 1 u.t.d. wyraznie stanowi, ze licencje cofa sie, kiedy jej posiadacz razaco narusza przepisy dotyczace czasu pracy kierowcow lub ich kwalifikacji. To rzeczywiscie moze byc jeden z powodow utraty licencji.

Zlozylem wniosek o licencje na wykonywanie przewozow regularnych w krajowym transporcie drogowym. Dostalem wezwanie do uzupelnienia o kolejne dokumenty, m.in. schemat polaczen i wykaz przystankow.

To nic nowego. Powinien pan tez przedstawic cennik; wykaz pojazdow z okresleniem ich liczby oraz liczby miejsc, ktorymi wnioskodawca zamierza wykonywac przewozy; potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektow dworcowych i przystankow oraz proponowany rozklad jazdy.

DLA KIEROWCOW

Czy kierowcy zatrudnieni w naszej firmie, majacy swiadectwo kwalifikacji, ktore niebawem przestanie byc wazne, musza ukonczyc kurs doksztalcajacy? Czy dotyczy to tylko kierowcow, ktorych bedziemy chcieli zatrudnic, czy rowniez tych, ktorzy juz pracuja w naszej firmie od kilku lub kilkunastu lat?

Jezeli kierowca ukonczyl kurs doksztalcajacy w ubieglych latach, to po 1 stycznia nie musi ponownie go przerabiac. Natomiast, jezeli kierowca nie ukonczyl do 31 grudnia 2003 r. kursu doksztalcajacego, powinien to zrobic niezwlocznie.

Od 1 stycznia 2004 r. urzedy miasta nie wystawiaja swiadectw kwalifikacji. Trudno tez o jakakolwiek informacje, co nalezy dalej robic?

Nie robia tego, bo od 1 stycznia takie swiadectwa nie funkcjonuja. Stare sa jednak nadal wazne, az do uplywu czasu, na jaki zostaly wydane. Dla uzyskania nowych dokumentow musi pan sam skierowac kierowce na badanie lekarskie i psychologiczne. Pracownik kierowca musi tez zrobic kurs doksztalcajacy, jezeli go jeszcze nie ukonczyl. Nastepnie powinien pan zalozyc w firmie dla kierowcy dokumentacje i wydac mu zaswiadczenie, ze spelnia wymagania okreslone w u.t.d.

Jaki jest sens wprowadzania karty ewidencyjnej pojazdow, kiedy w firmie kierowcow jest dwa razy tyle, ile pojazdow, a kierowcy jezdza na tzw. skoczka, bo takie sa potrzeby firmy i pracodawcy?

Jezeli kierowca dziala na zasadzie skoczka, to trzeba mu wpisac w karte wszystkie piec pojazdow. Po co? Po to, ze nastepny pracodawca, ktory bedzie chcial zatrudniac tego kierowce, chce wiedziec, jakie ma on doswiadczenie zawodowe.

Jestem zawodowym kierowca. Slyszalem, ze od 1 stycznia nie moge jezdzic bez ukonczenia kursu doksztalcajacego. Kto ma go zrobic i gdzie?

Wszyscy kierowcy, ktorzy sa zatrudnieni przy wykonywaniu transportu drogowego. Na kurs skierowac powinien kierowce przedsiebiorca. Kurs przeprowadzany jest w wojewodzkich osrodkach ruchu drogowego, tam, gdzie organizowane sa takze egzaminy na prawo jazdy. Jezeli kierowca ma juz ukonczony kurs doksztalcajacy w zwiazku z posiadanym swiadectwem kwalifikacji, nie musi ponownie go przechodzic. Dokument o ukonczeniu kursu trzyma w dokumentacji kierowcy przedsiebiorca. W przypadku posiadaczy swiadectw kwalifikacji, ktorzy zlozyli zaswiadczenie o ukonczeniu kursu do urzedu, potwierdzeniem bedzie samo swiadectwo kwalifikacji. Dotychczasowe swiadectwa kwalifikacji pozostaja wazne do konca okresu, na jaki zostaly wydane.

Jestem kierowca dzwigu. Czy musze instalowac tachograf?

Jezeli to zuraw, jest to pojazd specjalny, co oznacza, ze nie musi pan instalowac tachografu. Jesli jednak kupil go pan juz z tachografem, to trzeba go uzywac.

Jakie dokumenty powinien miec ze soba kierowca autokaru bedacy w trasie?

Wszystko zalezy od rodzaju dzialalnosci, jaka wykonuje przewoznik. Przy przewozach zarobkowych powinien miec: prawo jazdy; swiadectwo kwalifikacji badz zaswiadczenie wystawione przez przedsiebiorce; wypis z licencji; odpowiednie zezwolenie, jezeli jest wymagane; inne dokumenty w zaleznosci od rodzaju wykonywanych przewozow.

Razem z synem mam mala firme transportowa - przejazdy regularne do 50 km. Jak zatrudnieni u nas kierowcy musza dokumentowac teraz czas pracy?

Jezeli pojazdy, ktorymi jezdza, sa fabrycznie wyposazone w tachografy, to kierowcy musza zakladac tzw. tarczki i w ten sposob dokumentowac przejazdy. Jesli auta nie maja tachografow, wystarczy karta drogowa.

Prowadze z synem male przedsiebiorstwo transportowe (dwa samochody powyzej 7,5 dmc). Zajmujemy sie krajowym transportem rzeczy. Czy obowiazkowe badania lekarskie i psychologiczne dotycza tez moich kierowcow zatrudnionych od kilku lat?

Obowiazuja wszystkich kierowcow, ktorzy jezdza samochodami przewozacymi rzeczy powyzej 3,5 tony, a wiec tych, ktorzy wykonuja przewoz na potrzeby wlasne i transport drogowy. Jesli chodzi o kierowcow wykonujacych transport drogowy, ktorzy maja swiadectwo kwalifikacji, nalezy wykonac badania lekarskie i psychologiczne przed uplywem daty waznosci tego dokumentu. Nastepnie badania powinny byc wykonywane okresowo: co 5 lat - do 55. roku zycia; co dwa lata - miedzy 55. a 65. rokiem zycia, a potem juz corocznie.

Kierowcy wykonujacy transport drogowy, ktorzy nie maja tego dokumentu, powinni niezwlocznie poddac sie badaniom lekarskim i psychologicznym, gdyz sa one wymagane od 1 stycznia tego roku. Natomiast kierowcy wykonujacy przewozy na potrzeby wlasne maja czas na zrobienie badan do konca 2004 r.

Wiem, ze grozi mi cofniecie licencji. Chcialbym wiec z niej sam zrezygnowac?

Niestety, za pozno sie pan zdecydowal. Art. 15 ust. 4 u.t.d. mowi, ze przedsiebiorca nie moze zrzec sie licencji w razie wszczecia postepowania o cofniecie licencji.

Jakie sa konsekwencje cofniecia licencji?

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 5 u.t.d. jest to brak mozliwosci ponownego jej uzyskania przez trzy lata od dnia, w ktorym decyzja o cofnieciu stala sie prawomocna.

Zlozylem u wojta wniosek o przyznanie licencji na wykonywanie przewozow na liniach komunikacyjnych. Odmowiono mi, argumentujac, ze projektowana linia regularna moze stanowic zagrozenie dla juz istniejacych linii. Czy to zgodne z prawem?

Tak. Pozwala na to nowy art. 22a u.t.d. Podana przyczyna odmowy jest jedna z czterech, jakie moga zaistniec.

FINANSE NA DZIALALNOSC

Maz prowadzi transport ciezarowy (pojazd powyzej 12 ton), musi wiec miec licencje. Potrzebne jest nam zabezpieczenie finansowe. Co mozemy jako takie zlozyc?

Maz musi udowodnic, ze jego sytuacja finansowa pozwala na podjecie i prowadzenie transportu drogowego. Dlatego musicie udokumentowac, ze dysponujecie odpowiednimi srodkami finansowymi (np. posiadacie na koncie pieniadze lub dysponujecie gwarancjami bankowymi) w wysokosci 9 tys. euro na pierwszy pojazd i po 5 tys. euro na kazdy nastepny. Mozecie tez wskazac odpowiedni majatek, np. dom lub mieszkanie. Wartosc domu mozna ocenic na podstawie polisy ubezpieczeniowej lub na podstawie wyceny dokonanej przez odpowiedniego rzeczoznawce.

Chcialbym ruszyc z dzialalnoscia transportowa. Przerazaja mnie jednak warunki finansowe, jakie trzeba spelniac. Czy naprawde musze miec 9 tys. euro na pierwszy pojazd i po 5 tys. euro na kazdy nastepny?

u.t.d. stanowi, ze przewoznik musi wykazac sie albo posiadaniem odpowiednich srodkow finansowych, albo posiadaniem majatku, albo tez odpowiednim bilansem handlowym, ktory bedzie dokumentowal nie tyle posiadanie gotowki, co pewna zdolnosc finansowa. Przy czym tych pieniedzy nie nalezy zaplacic, lecz udokumentowac, ze sie je ma.

Czy potwierdzeniem wymaganej sytuacji finansowej firmy transportowej moze byc polisa AC na jeden z samochodow?

Tak, jesli dotyczy pojazdu stanowiacego wlasnosc przedsiebiorcy. Polisa wskazuje na jego wartosc jako elementu wchodzacego w sklad majatku przedsiebiorcy.

Co nalezy rozumiec przez tytul prawny do pojazdu?

Tytulem prawnym moze byc m.in.: prawo wlasnosci, umowa najmu, umowa leasingu oraz kazda inna umowa cywilnoprawna dajaca mozliwosc uzywania pojazdu przez przedsiebiorce do wykonywania dzialalnosci gospodarczej. W szczegolnosci mozliwe jest, ze wlasciciel firmy uzycza zarejestrowanego na swoje nazwisko pojazdu prowadzonej przez siebie firmie. Tak wiec nie zawsze pojazd bedzie zarejestrowany na firme. Rejestracja na firme dotyczyc bedzie jedynie sytuacji, w ktorej pojazd jest wlasnoscia firmy lub zostal powierzony przedsiebiorcy przez zagraniczny podmiot. Przepisy nie wymagaja, aby przedsiebiorca mial prawo do wylacznego dysponowania pojazdem. Tak wiec moze sie zdarzyc, ze jeden pojazd jest wykorzystywany do wykonywania przewozow przez wiecej niz jedna firme.

Pojazd, do ktorego przedsiebiorca ma tytul prawny, powinien spelniac warunki techniczne. Za spelniajacy wymagania warunkow technicznych mozna uznac zasadniczo pojazd, ktory jest zarejestrowany i ktorego dowod rejestracyjny jest wazny (ma aktualne badanie techniczne).

PRZEWOZY MIEDZYNARODOWE

Czy po akcesji polski producent rolny bedzie mogl bez zadnych specjalnych zezwolen transportowych wywozic swoje plody rolne (np. owoce, warzywa, zboza, mieso, zwierzeta i rosliny) wlasnym srodkiem transportu do krajow unijnych, jak np. Niemcy czy Czechy.

u.t.d. jest w tym zakresie zgodna z prawem unijnym i przewoz taki do panstw Unii nie bedzie wymagal zezwolenia zagranicznego. Z kolei art. 33 ust. 2 pkt 2 zwalnia rolnikow z wymogu uzyskania zaswiadczenia o wykonywaniu przewozow na potrzeby wlasne.

Jestesmy malym eksporterem sprezarek do Francji i Niemiec. Chcielismy kupic samochod na potrzeby wlasne. Czy nadal beda zezwolenia na Unie?

Nie bedzie zezwolen. Mozna jezdzic bez problemu. Podstawa sa dokumenty poswiadczajace, ze jest to przewoz na potrzeby wlasne.

Licencja wspolnotowa bedzie wydawana na firme czy na kazdy samochod?

Dostanie pani licencje na firme i odpowiednia liczbe wypisow z licencji rowna liczbie posiadanych pojazdow. Nie ma zadnych administracyjnych ograniczen w tym wzgledzie.

Duzo mowi sie ostatnio o nowych dokumentach niezbednych do prowadzenia miedzynarodowej dzialalnosci transportowej. Nikt nie mowi jednak, co z innymi dokumentami, np. czy po 1 maja 2004 r. wazne bedzie polskie prawo jazdy?

1 maja 2004 r. zmodyfikowany zostanie wzor dotychczasowego prawa jazdy, aby calkowicie spelnic wymagania Unii. Nie powoduje to jednak obowiazku wymiany dotychczas wymienionych i waznych praw jazdy. Nie bedzie to mialo wplywu na zakres ich obowiazywania. Polskie prawa jazdy wydane na podstawie dotychczasowych przepisow zachowuja waznosc po wejsciu do Unii. Dotyczy to zarowno wydawanych obecnie praw jazdy w postaci karty, jak tez praw jazdy w postaci papierowej ksiazeczki. Wszystkie dokumenty beda nadal uznawane przez panstwa Unii. Oczywiscie "papierowe" prawa jazdy podlegaja nadal wymianie. Po uplywie przewidzianych terminow straca waznosc.

Od kilku lat prowadze firme transportowa. Chcialbym teraz dokupic dwa nowe auta. Czy skladajac wniosek, dostane juz licencje wspolnotowa?

Powinien pan zlozyc dwa wnioski: jeden o dwa nowe wypisy i drugi o wydanie licencji wspolnotowej. Jesli chce pan teraz jezdzic, to nie wystarczy tylko licencja wspolnotowa. Ta bedzie wazna w Polsce dopiero od 1 maja 2004 r.

Chcialbym zalozyc firme transportowa swiadczaca uslugi transportowe krajowe i miedzynarodowe. Wyczytalem, ze skladajac wniosek, musze wykazac sie dobra reputacja. Co mam przez to rozumiec?

Jezeli prowadzi pan bezposrednio dzialalnosc, to pan, a jezeli reprezentuje pan osobe prawna, to czlonkowie zarzadu osoby prawnej musza byc niekarani. Wobec tych osob nie moze byc orzeczona kara dodatkowa zakazujaca wykonywania dzialalnosci gospodarczej w dziedzinie transportu.

Czy firma, ktora dzis ma licencje na miedzynarodowe przewozy osob, starajac sie o licencje wspolnotowa, bedzie musiala przedstawic wszystkie wymagane dokumenty, czy tylko je uzupelnic? Przez caly czas dzialalnosci firmy do Biura Obslugi Transportu Miedzynarodowego byly dostarczane wszystkie zmiany i aktualizacje.

Prosze cierpliwie czekac. Niebawem do wszystkich przeslemy wnioski z prosba o potwierdzenie danych i dolaczenie do wniosku kserokopii certyfikatu kompetencji zawodowych oraz dokumentow potwierdzajacych wymagana sytuacje finansowa firmy. Trzeba tez bedzie wplacic za wydanie licencji wspolnotowej wraz z wypisami 100 zl. Na wysokosc tej kwoty nie ma wplywu liczba wydawanych wypisow.

Od 2000 r. mam licencje na krajowy przewoz rzeczy. Chcialbym teraz poszerzyc dzialalnosc na zagranice. Czy moge uzyskac licencje wspolnotowa? Jakie powinienem spelnic warunki i do kogo sie zwrocic?

Najpierw nalezy uzyskac licencje na wykonywanie miedzynarodowego transportu drogowego - wazna do konca kwietnia 2004 r. Przedtem przedsiebiorca musi uzyskac certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie miedzynarodowym. Zakladamy, ze pozostale wymogi ma spelnione, gdyz sa one identyczne z wymogami koniecznymi do uzyskania licencji na transport krajowy. Wniosek o wydanie licencji na miedzynarodowy transport drogowy nalezy zlozyc wraz z wymaganymi dokumentami do Biura Obslugi Transportu Miedzynarodowego. Otrzymujac licencje na miedzynarodowy transport drogowy, przedsiebiorca rownoczesnie otrzymuje licencje wspolnotowa, ktora bedzie wazna od 1 maja 2004 r.

Jesli dostane licencje wspolnotowa, to czy bede mogl jezdzic do Francji bez zezwolenia?

To, ze juz teraz dostanie pan uprawnienie na wszystkie kraje swiata (licencja wspolnotowa), nie zwalnia z obowiazku posiadania zezwolen zagranicznych przed 1 maja 2004 r. I tu pewne ograniczenia w zezwoleniach, szczegolnie przy krajach deficytowych, pozostana, ale tylko do 1 maja.

Firma zajmuje sie miedzynarodowym przewozem osob (Polska - Niemcy) i ma niezbedne licencje. Czy od momentu akcesji beda wymagane nowe zezwolenia, certyfikaty czy licencje? Jesli tak, to jakie i od kiedy?

Nie potrzeba zadnych nowych certyfikatow. Firma dostanie z BOTM wniosek w sprawie licencji wspolnotowej, ktory bedzie nalezalo zweryfikowac, podpisac i odeslac do BOTM wraz z kserokopia dotychczasowego certyfikatu kompetencji zawodowych oraz dokumentami potwierdzajacymi wymagana sytuacje finansowa. Na podstawie tego wniosku bedzie wydawana licencja unijna, ale jej waznosc rozpocznie sie dopiero 1 maja. Jesli chodzi o zezwolenia, to pozostaja wazne do czasu, na jaki zostaly wydane.

Mowi sie, ze licencja wspolnotowa zastapi po nowym roku zezwolenia niemieckie. Czy to prawda?

Licencja wspolnotowa bedzie wazna w calej Unii od 1 maja 2004 r. Natomiast Niemcy w drodze wyjatku zgodzily sie, ze beda ten dokument respektowac od 1 stycznia 2004 r. i bedzie on zastepowal zezwolenie niemieckie. W przypadku przewozow pojazdami, ktore spelnia norme Euro 3, zamiast niemieckiego zezwolenia mozna sie poslugiwac ta licencja. Natomiast w tranzycie przez Niemcy rowniez i innymi rodzajami pojazdow. Oczywiscie do konca kwietnia bedzie nalezalo wozic ze soba takze wypis z dotychczasowej licencji.

Mamy licencje na przewoz rzeczy na wszystkie kraje swiata z osmioma wypisami. Chcemy kupic nowe ciezarowki.

Nie ma zadnego problemu. Kazdy wniosek o wydanie dodatkowego wypisu zostanie rozpatrzony pozytywnie.

Prowadze firme transportowa od 2001 r. Niedawno rozpoczalem dzialalnosc miedzynarodowa. Kilka miesiecy temu zostalem prawomocnie skazany za kradziez (wyrok w zawieszeniu). Czy moge nadal prowadzic dzialalnosc?

Nie moze pan. Zgodnie bowiem z przepisami u.t.d. prawomocny wyrok skazujacy za przestepstwo przeciwko mieniu powoduje cofniecie licencji.

Aby uzyskac licencje wspolnotowa, potrzebna jest m.in. dobra reputacja firmy. Jak to rozumiec i udowodnic.

Rozumiemy przez to niekaralnosc wlasciciela badz czlonkow organu zarzadzajacego. Chodzi o zaswiadczenie o niekaralnosci z tytulu enumeratywnie wymienionych w u.t.d. przestepstw. Zaswiadczenie jest wazne tylko pol roku.

Przedsiebiorstwo ma licencje na przewoz rzeczy w przewozach miedzynarodowych wraz z 15 wypisami. Czy licencja wspolnotowa bedzie obejmowac w dalszym ciagu 15 pojazdow. Czy mozemy starac sie o zwiekszenie wypisow np. 20 - 30 pojazdow.

Dostanie pani licencje i 15 wypisow. Moze pani jednak dokupic kolejne auta i tylez nowych kolejnych wypisow pani dostanie. Liczy sie tytul prawny i odpowiednia sytuacja finansowa.

Mamy zlozone dokumenty na licencje. Czy jesli nie zdolamy jej odebrac do 1 maja, mozemy wjechac do Niemiec na koncesji.

Nadal macie uprawnienia przewozowe. Do konca kwietnia 2004 r. bedzie mozna z nich korzystac. Potem musicie panstwo miec licencje wspolnotowa.

Wyczytalem, ze wydanie licencji wspolnotowej ma kosztowac 100 zl, a jaki procent wynosic beda oplaty za wypisy do niej?

Oplata taka dotyczy tylko wymiany dotychczasowej licencji na wykonywanie miedzynarodowego transportu drogowego i wypisow z licencji na licencje wspolnotowa. Koszt wydania tych dokumentow to 100 zl, bez wzgledu na liczbe wypisow wydawanych na kazdy posiadany pojazd. Do wniosku o wydanie licencji wspolnotowej trzeba dolaczyc: kserokopie certyfikatu kompetencji zawodowych; dokumenty potwierdzajace sytuacje finansowa przedsiebiorcy; dowod uiszczenia oplaty oraz oswiadczenie przedsiebiorcy o spelnieniu wymagan uprawniajacych do udzielenia licencji. Licencje wspolnotowa wydaje minister infrastruktury w ciagu trzech miesiecy od dnia wplyniecia wniosku.

Czy na nowych blankietach licencji unijnych bedzie okreslony tonaz? Mam licencje dla pojazdu do 12 ton masy calkowitej, chce dokupic ciagnik siodlowy. Czy bede mogl nim jezdzic do Niemiec, ma Euro3.

Na nowych blankietach licencji unijnych nie ma okreslenia dmc pojazdu. Bedzie mogl pan jezdzic do Niemiec kazdym pojazdem, ktory zostanie zgloszony do organu licencyjnego i bedzie spelnial warunki techniczne.

Czy po 1 maja 2004 r. polskich przewoznikow beda nadal obowiazywaly kontyngenty zezwolen zagranicznych?

Z chwila rozszerzenia Unii o nowe kraje czlonkowskie dotychczasowe kontyngenty zezwolen zagranicznych, z ktorych korzystaja obecnie polscy przedsiebiorcy, beda obowiazywaly wylacznie w odniesieniu do panstw niebedacych czlonkami Unii.

Kontyngenty zezwolen miedzy panstwami czlonkowskimi Unii dla przewozow dwustronnych i tranzytowych zostana dla nas zniesione. Oznacza to dostep (z zachowaniem zasady wzajemnosci) do unijnego rynku przewozow drogowych bez ograniczen ilosciowych.

Prowadze firme transportowa jednoosobowa. Mam licencje i 6 pojazdow. Od 2004 r. istnieje wymog posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych. Ja go nie mam, ale ma go moja zona. Czy moge zatrudnic swoja zone?

Nie moze pan zatrudnic swojej zony. Natomiast moze uczynic ja swoim pelnomocnikiem do zarzadzania firma. I to wystarczy. To nic, ze na licencji i wypisach sa tylko pana dane. To nie przedsiebiorca musi miec certyfikat, lecz osoba zarzadzajaca u niego w firmie.

Notowala Agata Lukaszewicz


| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.