Tekst ujednolicony po zmianie z 23 stycznia 2003 r. Stan prawny na 30 kwietnia 2004 roku

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow (Dz. U. nr 7, poz. 24) miala az dwa urzedowe jednolite teksty: w 1993 r. (Dz. U. nr 71, poz. 342) oraz w 1998 r. (Dz. U. nr 7, poz. 25). Od tej pory byla znowu wielokrotnie nowelizowana, sporzadzilismy wiec jej aktualna wersje. Powstala na podstawie nastepujacych Dziennikow Ustaw:

  • z 1998 r. Nr 7, poz. 25 (urzedowy tekst jednolity), Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756,
  • z 1999 r. Nr 60, poz. 636,
  • z 2000 r. Nr 45, poz. 531,
  • z 2001 r. Nr 73, poz. 764,
  • z 2002 r. Nr 113, poz. 984,
  • z 2003 r. Nr 45, poz. 391.
Ostatnie zmiany wprowadzila ustawa z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391), a obowiazuja one od 1 kwietnia 2003 r. Zaznaczone sa tlusta czcionka.

Spis tresci

 

Rozdzial 1

Przepisy ogolne

Art. 1. 1. Ubezpieczenie spoleczne rolnikow, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje majacych obywatelstwo polskie rolnikow i pracujacych z nimi domownikow, na zasadach okreslonych w ustawie.

2. W ubezpieczeniu wyodrebnia sie:

1) ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzynskie,

2) ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Art. 2. 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spolecznego, zwana dalej "Kasa".

2. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji panstwowej, podleglym Ministrowi Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej.

3. Interesy ogolu ubezpieczonych i swiadczeniobiorcow, dotyczace ubezpieczenia i dzialalnosci Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Spolecznego Rolnikow, zwana dalej "Rada Rolnikow".

4. W realizacji ubezpieczenia uczestnicza takze, w zakresie okreslonym w ustawie i w odrebnych przepisach, organy Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, zwanego dalej "Zakladem", oraz inne podmioty.

Art. 3. 1. Ubezpieczeniu podlega sie z mocy ustawy albo na wniosek.

2. Jezeli ustawa przewiduje objecie ubezpieczeniem na wniosek, z wnioskiem o objecie ubezpieczeniem moze wystapic zainteresowana osoba lub rolnik, na ktorego rachunek ta osoba pracuje.

3. Osoba podlegajaca ubezpieczeniu na wniosek moze w kazdym czasie odstapic od ubezpieczenia, skladajac oswiadczenie w tej sprawie.

4. Rownoznaczne z odstapieniem od ubezpieczenia na wniosek jest nieoplacenie w terminie skladki, chyba ze rolnik obowiazany do jej oplacenia, przed uplywem terminu platnosci, wystapil o jego odroczenie albo nieoplacenie skladki w terminie bylo skutkiem sily wyzszej.

Art. 3a. 1. Ubezpieczenie ustaje z koncem kwartalu, w ktorym ustaly okolicznosci uzasadniajace podleganie ubezpieczeniu, z zastrzezeniem ust. 3.

2. Ubezpieczenie na wniosek ustaje takze:

1) z koncem kwartalu wskazanego w oswiadczeniu ubezpieczonego, a jezeli w oswiadczeniu tym nie ma takiego wskazania - z koncem kwartalu, w ktorym oswiadczenie to zostalo zlozone Kasie, albo

2) z koncem kwartalu poprzedzajacego kwartal, w ktorym nastapilo odstapienie od ubezpieczenia w mysl art. 3 ust. 4.

3. Jezeli wraz z ustaniem okolicznosci uzasadniajacych podleganie ubezpieczeniu z mocy ustawy nastepuja okolicznosci uzasadniajace objecie ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie istniejace z mocy ustawy ustaje z koncem kwartalu, w ktorym ubezpieczonemu doreczono decyzje stwierdzajaca ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.

4. Jezeli zlozony zostal wniosek o rente lub emeryture, obowiazek ubezpieczenia ustaje z koncem kwartalu, w ktorym wydana zostala decyzja o przyznaniu swiadczenia, jednak nie wczesniej niz z koncem kwartalu, w ktorym ubezpieczony nabyl to prawo.

Art. 4. 1. Skladki na ubezpieczenie za kazdego ubezpieczonego oplaca rolnik. Jezeli dzialalnosc rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osob, obowiazek oplacenia skladki ciazy na nich solidarnie.

2. Obowiazek oplacenia skladki powstaje z pierwszym dniem kwartalu, w ktorym powstalo ubezpieczenie, a ustaje z ostatnim dniem kwartalu, w ktorym ustalo ubezpieczenie.

Art. 5. Przepisy ustawy dotyczace ubezpieczenia rolnika i swiadczen przyslugujacych rolnikowi stosuje sie takze do malzonka rolnika, chyba ze ten malzonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezposrednio zwiazanym z tym gospodarstwem rolnym.

Art. 5a. Rolnik lub domownik, ktory podlegajac ubezpieczeniu w pelnym zakresie z mocy ustawy, nieprzerwanie co najmniej 1 rok, podejmuje pozarolnicza dzialalnosc gospodarcza nie bedac pracownikiem i nie pozostajac w stosunku sluzbowym, podlega nadal temu ubezpieczeniu. Rolnik lub domownik moze podlegac innemu ubezpieczeniu spolecznemu wowczas, gdy zlozy Zakladowi lub Kasie oswiadczenie, ze chce podlegac innemu ubezpieczeniu spolecznemu z tytulu pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej, o ile spelnia w tym zakresie warunki okreslone w odrebnych przepisach.

Art. 6. Ilekroc w ustawie jest mowa o:

1) rolniku - rozumie sie osobe fizyczna prowadzaca na wlasny rachunek dzialalnosc rolnicza jako posiadacz (samoistny albo zalezny) gospodarstwa rolnego polozonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, a takze osoby, ktore przeznaczyly grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia,

2) domowniku - rozumie sie osobe bliska rolnikowi, ktora:

a) ukonczyla 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspolnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sasiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest zwiazana z rolnikiem stosunkiem pracy,

3) dzialalnosci rolniczej - rozumie sie dzialalnosc w zakresie produkcji roslinnej lub zwierzecej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i lesnej,

4) gospodarstwie rolnym - rozumie sie kazde gospodarstwo sluzace prowadzeniu dzialalnosci rolniczej,

5) dziale specjalnym - rozumie sie dzial specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisow podatkowych,

6) przepisach emerytalnych - rozumie sie przepisy regulujace emerytury i renty przyslugujace pracownikom i czlonkom ich rodzin,

7) emeryturze podstawowej - rozumie sie kwote miesiecznej najnizszej emerytury, okreslona w przepisach emerytalnych,

8) wskazniku wymiaru - rozumie sie ustalona dla okreslonego swiadczenia lub okreslonej czesci swiadczenia liczbe, wyrazajaca staly stosunek tego swiadczenia (tej czesci swiadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokragleniem do drugiego miejsca po przecinku; wskaznik wymiaru sluzy do obliczania wysokosci swiadczenia lub jego czesci w mysl art. 48,

9) rencie - rozumie sie rente inwalidzka albo rente rodzinna,

10) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin - rozumie sie odpowiednie swiadczenie, przyznane przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powolanych w art. 99 i 122 albo innych przepisow regulujacych swiadczenia emerytalno-rentowe dla rolnikow,

11) ubezpieczeniu emerytalno-rentowym - rozumie sie ubezpieczenie emerytalno-rentowe okreslone w ustawie,

11a) stwierdzeniu niezdolnosci do samodzielnej egzystencji - rozumie sie przez to zaliczenie do pierwszej grupy inwalidow,

12) innym ubezpieczeniu spolecznym - rozumie sie ubezpieczenie spoleczne lub zaopatrzenie emerytalne, okreslone w odrebnych przepisach,

13) osobie podlegajacej innemu ubezpieczeniu spolecznemu - rozumie sie osobe bedaca pracownikiem zatrudnionym w wymiarze czasu nie nizszym niz polowa wymiaru obowiazujacego w danym zawodzie albo objeta innymi przepisami o ubezpieczeniu spolecznym lub o zaopatrzeniu emerytalnym,

14) okresach podlegania okreslonemu ubezpieczeniu spolecznemu - rozumie sie tylko takie okresy, za ktore oplacono przewidziane w odpowiednich przepisach skladki na to ubezpieczenie, chyba ze w mysl tych przepisow nie istnial obowiazek oplacania skladek,

15) wojcie - rozumie sie takze burmistrza lub prezydenta miasta,

16) ubezpieczeniu zdrowotnym - rozumie sie ubezpieczenie okreslone w odrebnych przepisach.

Rozdzial 2

Zakres podmiotowy ubezpieczenia, skladki na ubezpieczenie i swiadczenia pieniezne z ubezpieczenia

A. Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzynskie

Art. 7. 1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, ktorego gospodarstwo obejmuje obszar uzytkow rolnych powyzej 1 ha przeliczeniowego lub dzial specjalny,

2) domownik rolnika, o ktorym mowa w pkt 1

- jezeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu spolecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty.

2. Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzynskim na wniosek obejmuje sie innego rolnika lub domownika, jezeli dzialalnosc rolnicza stanowi stale zrodlo jego utrzymania.

2a. Przepis ust. 2 stosuje sie odpowiednio takze do osoby, ktora bedac rolnikiem przeznaczyla grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia na zasadach okreslonych w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntow rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764) i dla ktorej glownym zrodlem utrzymania jest ekwiwalent uzyskany z tego tytulu.

3. Emeryt lub rencista moze podlegac ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu na wniosek tylko w zakresie okreslonym w art. 8 ust. 3.

Art. 8. 1. Za kazdego ubezpieczonego oplaca sie skladke w rownej wysokosci, z zastrzezeniem ust. 3.

2. Wysokosc skladki za jednego ubezpieczonego ustala sie w planie funduszu skladkowego stosownie do zasad okreslonych w art. 77.

3. Na wniosek ubezpieczonego, ktory jednoczesnie podlega innemu ubezpieczeniu spolecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury albo renty, pobiera sie za niego jedna trzecia skladki, o ktorej mowa w ust. 2. W takim przypadku ubezpieczonemu przysluguje tylko jednorazowe odszkodowanie z tytulu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przewidziane w art. 9 pkt 1.

4. Prezes Kasy oglasza w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" ustalona przez Rade Rolnikow wysokosc skladki na jeden kwartal lub kilka kolejnych kwartalow co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem danego kwartalu. Wysokosc ta moze byc ustalona kwotowo - i korygowana w przypadku zmiany wysokosci emerytury podstawowej - albo za pomoca okreslonego procentu emerytury podstawowej.

5. Na wniosek Rady Rolnikow Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, moze ustanawiac ulgi w wysokosci skladki, okreslajac szczegolowe zasady i tryb ich przyznawania.

Art. 9. Swiadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzynskiego sa:

1) jednorazowe odszkodowanie z tytulu stalego lub dlugotrwalego uszczerbku na zdrowiu albo smierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, zwane dalej "jednorazowym odszkodowaniem",

2) zasilek chorobowy,

3) zasilek z tytulu urodzenia lub przyjecia na wychowanie dziecka,

4) zasilek macierzynski.

Art. 10. 1. Jednorazowe odszkodowanie przysluguje:

1) ubezpieczonemu, ktory doznal stalego lub dlugotrwalego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

2) osobie najblizszej ubezpieczonemu rolnikowi, nie podlegajacej ubezpieczeniu, jezeli doznala ona takiego uszczerbku wskutek wypadku przy pracy rolniczej, ktoremu ulegla pomagajac ubezpieczonemu rolnikowi, nie bedac jego pracownikiem, w pracach zwiazanych z prowadzeniem dzialalnosci rolniczej; za osoby, najblizsze rolnikowi uwaza sie jego malzonka, wstepnych, zstepnych, rodzenstwo, zstepnych rodzenstwa, powinowatych w tej samej linii lub stopniu oraz wychowankow,

3) czlonkom rodziny ubezpieczonego, ktory zmarl wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

4) czlonkom rodziny osoby okreslonej w pkt 2, ktora zmarla wskutek wypadku przy pracy rolniczej.

2. Jednorazowe odszkodowanie nie przysluguje osobie, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, jezeli:

1) poszkodowany spowodowal wypadek umyslnie albo wskutek razacego niedbalstwa lub

2) poszkodowany, bedac w stanie nietrzezwosci, sam w znacznym stopniu przyczynil sie do wypadku.

Art. 11. 1. Za wypadek przy pracy rolniczej uwaza sie nagle zdarzenie wywolane przyczyna zewnetrzna, ktore nastapilo:

1) na terenie gospodarstwa rolnego, ktore ubezpieczony prowadzi lub w ktorym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezposrednio zwiazanego z tym gospodarstwem rolnym lub

2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o ktorym mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub

3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o ktorym mowa w pkt 1, zwyklych czynnosci zwiazanych z prowadzeniem dzialalnosci rolniczej albo w zwiazku z wykonywaniem tych czynnosci, lub

4) w drodze do miejsca wykonywania czynnosci, o ktorych mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.

2. Na wniosek Rady Rolnikow Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, moze okreslic, jakie czynnosci nie wymienione w ust. 1 pkt 3 traktuje sie, w zakresie uprawnien do swiadczen z ubezpieczenia z tytulu wypadku przy pracy rolniczej, na rowni z czynnosciami zwiazanymi z prowadzeniem dzialalnosci rolniczej.

Art. 12. Za rolnicza chorobe zawodowa uwaza sie chorobe, ktora powstala w zwiazku z praca w gospodarstwie rolnym, jezeli choroba ta jest objeta wykazem chorob zawodowych okreslonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

Art. 13. 1. Jednorazowe odszkodowanie przyznaje sie:

1) osobie, o ktorej mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 lub 2 - na zasadach przewidzianych dla pracownika,

2) osobom, o ktorych mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 lub 4 - na zasadach przewidzianych dla czlonkow rodziny pracownika

- w przepisach o swiadczeniach z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych.

2. Jednorazowe odszkodowanie ustala sie w wysokosci proporcjonalnej do okreslonego procentowo stalego lub dlugotrwalego uszczerbku na zdrowiu, z tym, ze najnizsza kwota odszkodowania nie moze wynosic mniej niz za piecioprocentowy uszczerbek na zdrowiu. W przypadku smierci poszkodowanego odszkodowanie przysluguje w wysokosci odpowiadajacej stuprocentowemu uszczerbkowi na zdrowiu.

3. Na wniosek Rady Rolnikow Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, moze okreslic szczegolowe zasady ustalania wysokosci jednorazowego odszkodowania.

4. Jezeli nie okreslono wysokosci jednorazowego odszkodowania w trybie przewidzianym w ust. 3, wynosi ono 66% emerytury podstawowej za kazdy procent stalego lub dlugotrwalego uszczerbku na zdrowiu, z uwzglednieniem zwiekszen przewidzianych w przepisach o swiadczeniach z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych.

Art. 14. 1. Zasilek chorobowy przysluguje ubezpieczonemu, ktory wskutek choroby jest niezdolny do pracy nieprzerwanie co najmniej przez 30 dni.

2. Zasilek chorobowy przysluguje za okres czasowej niezdolnosci do pracy, jednak nie dluzej niz przez 180 dni.

2a. Zasilek chorobowy nie przysluguje w okresie przebywania ubezpieczonego na koszt Kasy w zakladzie opieki zdrowotnej w celu rehabilitacji.

2b. Zasilek chorobowy przyznaje sie i wyplaca na podstawie zaswiadczenia o czasowej niezdolnosci do pracy wydanego przez lekarza, lekarza stomatologa, felczera i starszego felczera upowaznionego przez Zaklad na zasadach okreslonych w przepisach o swiadczeniach pienieznych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa.

2c. Prezes Kasy zwraca Zakladowi koszty zwiazane z wyprodukowaniem i dystrybucja drukow zaswiadczen lekarskich o czasowej niezdolnosci do pracy proporcjonalnie do liczby ubezpieczonych.

3. Na wniosek Rady Rolnikow Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, moze okreslic:

1) przypadki, w ktorych zasilek chorobowy przysluguje przy niezdolnosci do pracy trwajacej nieprzerwanie krocej niz 30 dni,

2) szczegolowe zasady ustalania wysokosci zasilku chorobowego.

4. Jezeli nie okreslono wysokosci zasilku chorobowego w trybie przewidzianym w ust. 3, wynosi on jedna trzydziesta emerytury podstawowej za kazdy dzien niezdolnosci do pracy.

Art. 15. 1. Z tytulu urodzenia dziecka, a takze z tytulu przyjecia dziecka w wieku do jednego roku na wychowanie, jezeli w tym czasie zostal zlozony wniosek o przysposobienie, ubezpieczonemu przysluguje jednorazowy zasilek w wysokosci trzykrotnej emerytury podstawowej. Jezeli ubezpieczeniu podlegaja oboje malzonkowie, zasilek ten przysluguje lacznie obojgu malzonkom.

2. Na wniosek Rady Rolnikow Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, moze okreslic korzystniejszy sposob ustalania wysokosci zasilku, o ktorym mowa w ust. 1.

3. Z tytulu urodzenia dziecka ubezpieczonemu przysluguje zasilek macierzynski w wysokosci rownej zasilkowi chorobowemu za okres 8 tygodni, wyplacany lacznie z zasilkiem, o ktorym mowa w ust. 1.

Art. 15a. 1. Osobie, ktora zostala objeta ubezpieczeniem na wniosek, swiadczenia przewidziane w art. 14 i 15, z wyjatkiem zasilku chorobowego z tytulu wypadku przy pracy rolniczej, przysluguja, jezeli okres podlegania ubezpieczeniu bezposrednio przed wystapieniem zdarzenia uzasadniajacego nabycie prawa do swiadczenia trwal nieprzerwanie co najmniej rok.

2. Do okresu wymaganego w mysl ust. 1 wlicza sie okresy podlegania innemu ubezpieczeniu spolecznemu, jezeli zainteresowany nie nabyl prawa do analogicznego swiadczenia z tego ubezpieczenia.

B. Ubezpieczenie emerytalno-rentowe

Art. 16. 1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, ktorego gospodarstwo obejmuje obszar uzytkow rolnych powyzej 1 ha przeliczeniowego lub dzial specjalny,

2) domownik rolnika, o ktorym mowa w pkt 1.

2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje sie:

1) innego rolnika lub domownika, ktory podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu, jezeli zlozono wniosek o objecie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym,

2) osobe, ktora podlegala ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestala prowadzenia dzialalnosci rolniczej nie nabywajac prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia, jezeli podlegala ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, ubezpieczeniu spolecznemu rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin lub innemu ubezpieczeniu spolecznemu przez okres co najmniej 50 kwartalow.

3. Przepisow ust. 1 i 2 nie stosuje sie do osoby, ktora podlega innemu ubezpieczeniu spolecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury albo renty.

Art. 17. 1. Skladka kwartalna za kazdego ubezpieczonego wynosi 30% emerytury podstawowej.

2. Za ubezpieczonego, z ktorym rolnik zawarl umowe wedlug przepisow rozdzialu 7, rolnik oplaca skladke w wysokosci 75% naleznosci ustalonej w mysl ust. 1.

Art. 18. Swiadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego sa:

1) emerytura rolnicza lub renta inwalidzka rolnicza,

2) renta rodzinna,

3) emerytury i renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin,

4) dodatki do emerytur i rent, o ktorych mowa w pkt 1-3,

5) zasilek pogrzebowy.

Art. 19. 1. Emerytura rolnicza przysluguje ubezpieczonemu, ktory spelnia lacznie nastepujace warunki:

1) osiagnal wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mezczyzny 65 lat,

2) podlegal ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartalow, z uwzglednieniem art. 20.

2. Emerytura rolnicza przysluguje takze ubezpieczonemu rolnikowi, ktory spelnia lacznie nastepujace warunki:

1) osiagnal wiek 55 lat, jesli jest kobieta, albo 60 lat, jesli jest mezczyzna,

2) podlegal ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 120 kwartalow, z zastrzezeniem ust. 3,

3) zaprzestal prowadzenia dzialalnosci rolniczej.

3. Jezeli zaprzestanie prowadzenia dzialalnosci rolniczej jest spowodowane wywlaszczeniem gruntow wchodzacych w sklad gospodarstwa rolnego, ich zbyciem na cel uzasadniajacy wywlaszczenie albo trwalym wylaczeniem, zgodnie z obowiazujacymi przepisami, uzytkow rolnych z produkcji rolniczej z przyczyn niezaleznych od rolnika, warunek przewidziany w ust. 2 pkt 2 uwaza sie za spelniony, jezeli rolnik podlegal ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 50 kwartalow.

4. Rada Ministrow moze okreslic, w drodze rozporzadzenia, zasady wczesniejszego przechodzenia na emeryture, na warunkach innych niz okreslone w ust. 1 i 2.

Art. 20. 1. Do okresow ubezpieczenia, wymaganych stosownie do art. 19 ust 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, zalicza sie okresy:

1) podlegania ubezpieczeniu spolecznemu rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin w latach 1983-1990,

2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukonczeniu 16 roku zycia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.,

3) pobierania renty inwalidzkiej rolniczej jako renty okresowej, jednak nie wiecej niz 2 lata,

4) od ktorych zalezy prawo do emerytury w mysl przepisow emerytalnych.

2. Okresow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-4, nie zalicza sie do okresow ubezpieczenia, jezeli zostaly one zaliczone do okresow, od ktorych zalezy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrebnych przepisow.

Art. 21. 1. Renta inwalidzka rolnicza przysluguje ubezpieczonemu, ktory jest dlugotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, jezeli podlegal ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu co najmniej przez okres:

1) 4 kwartalow - jesli dlugotrwala niezdolnosc do pracy w gospodarstwie rolnym powstala w wieku do 20 lat,

2) 8 kwartalow - jesli niezdolnosc ta powstala w wieku powyzej 20 lat do 22 lat,

3) 12 kwartalow - jesli niezdolnosc ta powstala w wieku powyzej 22 lat do 25 lat,

4) 16 kwartalow - jesli niezdolnosc ta powstala w wieku powyzej 25 lat do 30 lat,

5) 20 kwartalow - jesli niezdolnosc ta powstala w wieku powyzej 30 lat,

6) jakikolwiek - jesli niezdolnosc ta powstala wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej

- i jesli powstanie tej niezdolnosci przypada na okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub okres 18 miesiecy od dnia ustania ubezpieczenia, z zastrzezeniem ust. 3.

2. Ubezpieczonego uwaza sie za dlugotrwale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, jezeli ze wzgledu na pogorszenie sie jego stanu zdrowia istnieja przeciwwskazania do osobistego wykonywania niezbednych prac w danym gospodarstwie rolnym w okresie dluzszym niz 6 miesiecy.

2a. Niezdolnosc do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje sie za stala, jezeli stwierdzone, wedlug wiedzy medycznej, zmiany w stanie zdrowia, w stopniu powodujacym przeciwwskazania, o ktorych mowa w ust. 2, sa nieodwracalne.

3. Jezeli ubezpieczony stal sie dlugotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym przed okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu albo przed okresem zaliczonym do tego okresu, renta inwalidzka przysluguje, o ile okresy te wynosza co najmniej 20 kwartalow i przypadaja w ciagu ostatnich 10 lat przed zgloszeniem wniosku o rente inwalidzka.

4. Przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, w mysl ust. 1 i 3, stosuje sie odpowiednio art. 20.

5. Okres 20 kwartalow, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadac w ciagu ostatnich 10 lat przed zgloszeniem wniosku o rente inwalidzka rolnicza, a jezeli zainteresowany w chwili zgloszenia wniosku nie prowadzi dzialalnosci rolniczej - przed dniem powstania dlugotrwalej niezdolnosci do pracy rolniczej.

Art. 21a. Przy ustalaniu liczby kwartalow podlegania ubezpieczeniu zalicza sie caly kwartal, w ktorym powstalo ubezpieczenie. To samo dotyczy kwartalu, w ktorym ubezpieczenie ustalo.

Art. 22. 1. Rente inwalidzka rolnicza przyznaje sie jako rente stala, jezeli ubezpieczony osiagnal wiek o 5 lat nizszy od wieku emerytalnego lub jezeli jego niezdolnosc do pracy w gospodarstwie rolnym jest stala. W pozostalych przypadkach renta inwalidzka rolnicza przysluguje jako renta okresowa do czasu odzyskania przez uprawnionego zdolnosci do pracy w gospodarstwie rolnym, z zastrzezeniem ust. 3 lub do czasu objecia go innym ubezpieczeniem spolecznym.

2. W przypadku utrzymywania sie u osoby korzystajacej z okresowej renty inwalidzkiej niezdolnosci do pracy w gospodarstwie rolnym, jezeli osoba ta nie zostala objeta innym ubezpieczeniem spolecznym, przedluza sie okres, na ktory przyznano rente okresowa, albo przyznaje sie rente stala, z uwzglednieniem ust. 1.

3. Jezeli uprawniony do okresowej renty inwalidzkiej odzyskal zdolnosc do pracy w gospodarstwie rolnym, lecz zaprzestal prowadzenia dzialalnosci rolniczej (w rozumieniu art. 28 ust. 4), a nie zostal objety innym ubezpieczeniem spolecznym, renta ta przysluguje mu nadal przez okres jednego roku od dnia odzyskania zdolnosci do pracy w gospodarstwie rolnym.

Art. 23. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej w porozumieniu z Ministrami Pracy i Polityki Socjalnej oraz Zdrowia i Opieki Spolecznej, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady:

1) ustalania dlugotrwalej niezdolnosci do pracy w gospodarstwie rolnym,

2) okreslania dlugosci okresow, na jakie przyznaje sie rente inwalidzka rolnicza jako rente okresowa,

3) przeprowadzania badan kontrolnych w przypadku pobierania takiej renty.

Art. 24. Emerytura rolnicza lub renta inwalidzka rolnicza sklada sie z czesci skladkowej i czesci uzupelniajacej, ustalonych stosowanie do art. 25 i 26. Dla kazdej z tych czesci ustala sie wskaznik wymiaru.

Art. 25. 1. Czesc skladkowa ustala sie przyjmujac po 1% emerytury podstawowej za kazdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzglednieniem ust. 2-7. Niepelne lata przelicza sie odpowiednio, z uwzglednieniem art. 21a.

2. Do liczby lat, o ktorych mowa w ust. 1, dolicza sie liczbe lat:

1) podlegania ubezpieczeniu spolecznemu rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.,

2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za ktory byla oplacana skladka na Fundusz Emerytalny Rolnikow,

3) podlegania innemu ubezpieczeniu spolecznemu, jezeli z tego tytulu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrebnych przepisow,

4) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu spolecznemu - po ukonczeniu 16 roku zycia, przypadajacych przed dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wczesniej niz 25 lat przed spelnieniem warunkow nabycia prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej.

[UWAGA, art. 25 ust. 2 zostal uznany przez Trybunal Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucja, w zakresie, w jakim nie przewiduje mozliwosci doliczenia do liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, od ktorej zalezy wysokosc czesci skladkowej emerytury-renty, takze okresow:
a) odbywania czynnej sluzby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresow jej rownorzednych albo zastepczych form tej sluzby, przypadajacych przed dniem 1 stycznia 1999 r.,
b) dzialalnosci kombatanckiej, dzialalnosci rownorzednej z ta dzialalnoscia, a takze okresow zaliczanych do okresow tej dzialalnosci oraz podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, okreslonych w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektorych osobach bedacych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950, z 1998 r. Nr 37, poz. 204, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 38, poz. 360 i Nr 77, poz. 862 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136),
c) pelnienia w Polsce zawodowej sluzby wojskowej oraz pozostawania w stosunku sluzby w policji oraz w formacjach pokrewnych, w okresie przed dniem 1 stycznia 1999 r. lub po tej dacie, lecz nie objetych obowiazkiem ubezpieczenia emerytalno-rentowego. (Wyrok TK z dnia 30 maja 2000 r. - sygn. akt K. 37/98 - Dz. U. Nr 45, poz. 531)]

3. Jezeli w okresie, o ktorym mowa w ust. 2 pkt 1, za rolnika i jego malzonka oplacono roczna skladke na ubezpieczenie spoleczne rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin w wysokosci wyzszej niz 120% przecietnej emerytury podstawowej w danym roku, zamiast jednego roku przyjmuje sie okres dluzszy, odpowiadajacy wskaznikowi indywidualnego wymiaru skladki w danym roku. Wskaznik ten oblicza sie w nastepujacy sposob:

1) kwote oplaconej skladki rocznej wymierzonej od hektarow przeliczeniowych i dzialow specjalnych oraz od osob ubezpieczonych w danym gospodarstwie rolnym, z wyjatkiem domownikow, dzieli sie przez liczbe tych osob; przy ustalaniu kwoty oplaconej skladki wlicza sie rowniez kwoty przyznanych ulg i zwolnien, nie wlicza sie jednak nie oplaconej czesci skladki za 1990 r., jezeli jej oplacenie bylo dobrowolne,

2) tak obliczona kwote dzieli sie przez 120% przecietnej emerytury podstawowej w danym roku.

4. Okresy, o ktorych mowa w ust. 2 pkt 3, przelicza sie w wymiarze poltorakrotnym. Nie dotyczy to jednak okresow podlegania ubezpieczeniu spolecznemu z tytulu pobierania swiadczen dla bezrobotnych.

5. Za kazdy rok przypadajacy w okresie, o ktorym mowa w ust. 2 pkt 4, przyjmuje sie 0,5% emerytury podstawowej.

6. Jezeli uprawniony do renty inwalidzkiej rolniczej podlegal ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu - lacznie z okresami, o ktorych mowa w ust. 2 - krocej niz przez 20 kwartalow, przyjmuje sie okres oplacania skladki 20 kwartalow.

7. Przepisu ust. 6 nie stosuje sie, jezeli calkowita niezdolnosc do pracy powstala wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. W takim przypadku uprawnionemu do okresu oplacania skladki dolicza sie okres dzielacy go od osiagniecia wieku 60 lat.

8. Minister Pracy i Polityki Socjalnej oglosi w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przecietna roczna wysokosc emerytury podstawowej w latach 1983-1990.

Art. 26. 1. Czesc uzupelniajaca wynosi 95% emerytury podstawowej, jezeli liczba lat przyjeta do ustalenia czesci skladkowej, lecz bez uwzglednienia skutkow art. 25 ust. 3, jest mniejsza od 20; przy kazdym pelnym roku od 20 lat czesc uzupelniajaca zmniejsza sie o 0,5% emerytury podstawowej.

2. Czesc uzupelniajaca nie moze wynosic mniej niz 85% emerytury podstawowej, a suma czesci uzupelniajacej i czesci skladkowej nie moze byc mniejsza od emerytury podstawowej, z zastrzezeniem ust. 3.

3. Jezeli rolnik nabywa prawo do emerytury rolniczej w wieku o 5 lat nizszym od wieku emerytalnego, okreslona w mysl ust. 1 czesc uzupelniajaca zmniejsza sie o 25% emerytury podstawowej. Tak ustalona czesc uzupelniajaca zwieksza sie o 5% emerytury podstawowej po uplywie kazdego roku dzielacego uprawnionego od wieku emerytalnego.

Art. 27. 1. Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia przysluguja dodatki:

1) (skreslony),

2) pielegnacyjny,

3) kombatancki lub z tytulu tajnego nauczania,

na zasadach i w wysokosci okreslonych w przepisach emerytalnych oraz przepisach regulujacych zasady przyznawania i wysokosc dodatku kombatanckiego i dodatku z tytulu tajnego nauczania.

2. Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia przysluguje takze dodatek z tytulu pracy przymusowej po 1 wrzesnia 1939 r. w wysokosci 2% emerytury podstawowej za kazdy rok takiej pracy.

3. Dodatki, o ktorych mowa ust. 1 pkt 3 i w ust. 2, z wyjatkiem dodatku kombatanckiego, dolicza sie do czesci skladkowej emerytury lub renty, uwzgledniajac ich wysokosc przy ustalaniu wskaznika wymiaru tej czesci.

Art. 28. 1. Wyplata emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia ulega czesciowemu zawieszeniu na zasadach okreslonych w ust. 2-8, jezeli emeryt lub rencista prowadzi dzialalnosc rolnicza.

2. Zawieszenie wyplaty dotyczy:

1) czesci uzupelniajacej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej,

2) emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin w czesci rownej 95% emerytury podstawowej

- i obejmuje calosc lub okreslony ulamek tej czesci swiadczenia; ilekroc w ust. 3 i 5-7 jest mowa o zawieszeniu wyplaty w calosci, w polowie albo w jednej czwartej - rozumie sie odpowiednio zawieszenie wyplaty tej czesci swiadczenia, jej polowy albo jednej czwartej.

3. Wyplata ulega zawieszeniu w calosci, jezeli emeryt lub rencista nie zaprzestal prowadzenia dzialalnosci rolniczej, z zastrzezeniem ust. 5-7 i 9.

4. Uznaje sie, ze emeryt lub rencista zaprzestal prowadzenia dzialalnosci rolniczej, jezeli ani on, ani jego malzonek nie jest wlascicielem (wspolwlascicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadzi dzialu specjalnego, nie liczac:

1) uzytkow rolnych, lasow i gruntow lesnych, gruntow pod stawami i gruntow pod zabudowaniami, ktore ze wzgledu na powierzchnie nie podlegaja opodatkowaniu podatkiem rolnym,

2) dzialow specjalnych, od ktorych podatek nie przekracza polowy stawki podatku rolnego z 1 ha przeliczeniowego,

3) gruntow wydzierzawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgloszonej do ewidencji gruntow i budynkow, osobie nie bedacej:

a) malzonkiem emeryta lub rencisty,

b) jego zstepnym lub pasierbem,

c) osoba pozostajaca z emerytem lub rencista we wspolnym gospodarstwie domowym,

d) malzonkiem osoby, o ktorej mowa w lit. b) lub c),

4) dzierzawionych gruntow Skarbu Panstwa,

5) gruntow trwale wylaczonych z produkcji rolniczej na podstawie odrebnych przepisow, w tym zalesionych gruntow rolnych,

6) gruntow i dzialow specjalnych nalezacych do malzonka, z ktorym emeryt lub rencista zawarl zwiazek malzenski po ustaleniu prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej,

7) wlasnosci (udzialu we wspolwlasnosci) nie ustalonej odpowiednimi dokumentami urzedowymi, jezeli grunty bedace przedmiotem tej wlasnosci (wspolwlasnosci) nie znajduja sie w posiadaniu rolnika lub jego malzonka.

5. Jezeli emeryt lub rencista jest dlugotrwale niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej, wyplata swiadczenia przez okres dwoch lat od tego wypadku albo od zachorowania na te chorobe ulega zawieszeniu tylko w polowie.

6. Wyplata ulega zawieszeniu w polowie, jezeli:

1) emeryt lub rencista prowadzi dzialalnosc rolnicza z malzonkiem, ktory nie ma ustalonego prawa do emerytury albo renty i nie spelnia warunkow do uzyskania emerytury rolniczej albo renty inwalidzkiej rolniczej, lub

2) dzialalnosc rolnicza prowadzi wylacznie wspolmalzonek emeryta lub rencisty i istnieja szczegolne przeszkody w zaprzestaniu prowadzenia tej dzialalnosci albo

3) emeryt lub rencista prowadzi dzialalnosc rolnicza, majac na utrzymaniu niepelnoletniego zstepnego lub wychowanka, ktory ukonczyl szkole podstawowa lub 15 lat.

7. Wyplata ulega zawieszeniu w jednej czwartej, jezeli:

1) emeryt lub rencista nie zawarl umowy z nastepca stosownie do przepisow rozdzialu 7 i nie ma mozliwosci sprzedazy nieruchomosci wchodzacych w sklad gospodarstwa rolnego co najmniej po cenie odpowiadajacej ich oszacowaniu wedlug przepisow o gospodarowaniu nieruchomosciami rolnymi Skarbu Panstwa albo

2) trwaja czynnosci zmierzajace do wywlaszczenia tych nieruchomosci, ich wykupu na cel uzasadniajacy wywlaszczenie albo do trwalego wylaczenia gruntow z produkcji rolniczej na podstawie odrebnych przepisow lub

3) nieruchomosci te sa polozone w strefie ochronnej lub na innym obszarze specjalnym, utworzonym na podstawie odrebnych przepisow w zwiazku z wprowadzeniem ograniczen w uzytkowaniu gruntow rolnych albo w celach ochronnych.

8. Jezeli wyplata ulega zawieszeniu w mysl ust. 3 lub 5, zawiesza sie w calosci wyplate dodatku pielegnacyjnego przyslugujacego z tytulu ukonczenia 75 lat.

9. W przypadku podjecia dzialalnosci rolniczej na gruntach:

1) nabytych w drodze dziedziczenia lub

2) uprzednio wydzierzawionych co najmniej na 10 lat, jezeli dzierzawa ustala wczesniej z przyczyn niezaleznych od wydzierzawiajacego, lub

3) odzyskanych w wyniku rozwiazania - z przyczyn niezaleznych od uprawnionego - umowy, na podstawie ktorej uprzednio zbyl on te grunty, albo w wyniku uchylenia lub stwierdzenia niewaznosci decyzji administracyjnej

- wyplata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku.

Art. 29. 1. Renta rodzinna przysluguje uprawnionym czlonkom rodziny zmarlego:

1) emeryta lub rencisty majacego ustalone prawo do emerytury albo renty inwalidzkiej z ubezpieczenia,

2) ubezpieczonego, ktory w chwili smierci spelnial warunki do uzyskania emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej; przyjmuje sie, ze byl on dlugotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym.

2. Do renty rodzinnej sa uprawnieni nastepujacy czlonkowie rodziny zmarlego:

1) dzieci wlasne, dzieci drugiego malzonka oraz dzieci przysposobione,

2) przyjete na wychowanie i utrzymanie przed osiagnieciem pelnoletnosci - takze w ramach rodziny zastepczej - wnuki, rodzenstwo i inne dzieci,

3) malzonek (wdowa, wdowiec),

4) rodzice

- jezeli spelniaja warunki do uzyskania takiej renty w mysl przepisow emerytalnych.

Art. 30. 1. Wszystkim uprawnionym czlonkom rodziny przysluguje jedna renta rodzinna.

2. Jezeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, renta wynosi 85% emerytury podstawowej ze zwiekszeniem o:

1) 50% nadwyzki - ponad kwote emerytury podstawowej - emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, jaka przyslugiwala zmarlemu w chwili smierci, albo

2) 50% czesci skladkowej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej, ktora przyslugiwala lub przyslugiwalaby zmarlemu w chwili smierci

- z tym ze renta rodzinna nie moze byc nizsza od emerytury podstawowej.

3. Za kazda nastepna osobe uprawniona renta rodzinna ulega zwiekszeniu o 5%.

4. Rente rodzinna zwieksza sie o 10%, jezeli smierc nastapila wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

5. Wysokosc renty rodzinnej ustala sie za pomoca wskaznika wymiaru.

6. Renta rodzinna ulega podzialowi miedzy uprawnionych na rowne czesci, jezeli:

1) do renty sa uprawnione osoby maloletnie, nad ktorymi opieke sprawuja rozne osoby,

2) pelnoletni czlonek rodziny uprawniony do renty zada jej podzialu,

3) zachodza inne okolicznosci uzasadniajace podzial renty.

Art. 31. 1. Do renty rodzinnej przysluguja dodatki przewidziane w art. 27 ust. 1 oraz dodatek dla sieroty zupelnej.

2. Dodatek dla sieroty zupelnej przysluguje w wysokosci okreslonej w przepisach emerytalnych.

3. Przepis art. 27 ust. 3 stosuje sie odpowiednio.

Art. 32. Wyplata renty rodzinnej przyslugujacej osobie pelnoletniej ulega zawieszeniu, jezeli uprawniony prowadzi dzialalnosc rolnicza. Przepisy art. 28 ust. 3, 4 i 6-9 stosuje sie odpowiednio.

Art. 33. 1. W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje sie jedno swiadczenie - wyzsze lub wybrane przez uprawnionego.

2. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przyslugujacej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia spolecznego, uprawnionemu wyplaca sie jedno wybrane przez niego swiadczenie, z zastrzezeniem ust. 3 i 4.

3. W razie zbiegu prawa do renty inwalidzkiej z ubezpieczenia, jezeli dlugotrwala niezdolnosc do pracy powstala w wyniku wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, z prawem do emerytury lub renty inwalidzkiej z innego ubezpieczenia spolecznego, uprawnionemu wyplaca sie wyzsze swiadczenie w calosci i polowe drugiego swiadczenia.

4. W razie zbiegu prawa do:

1) emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia z prawem do renty inwalidzkiej z tytulu inwalidztwa wojennego, inwalidztwa powstalego wskutek pobytu w obozie koncentracyjnym badz lagrze albo z tytulu inwalidztwa pozostajacego w zwiazku ze sluzba wojskowa lub do renty rodzinnej po osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej na podstawie przepisow o zaopatrzeniu inwalidow wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,

2) emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia z prawem do renty inwalidzkiej z innego ubezpieczenia spolecznego z tytulu inwalidztwa powstalego wskutek wypadku przy pracy, wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej,

3) emerytury lub renty z ubezpieczenia z prawem do swiadczenia o charakterze rentownym z instytucji zagranicznej

- zasady wyplaty tych swiadczen okreslaja odrebne przepisy.

Art. 34. 1. Prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach okreslonych w przepisach emerytalnych. W takim przypadku nie zawiesza sie jednak wyplaty czesci skladkowej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej albo nadwyzki emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin ponad 95% emerytury podstawowej.

2. Przy stosowaniu zawieszenia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia, w mysl ust. 1, nie bierze sie pod uwage dochodow z dzialalnosci rolniczej.

Art. 35. 1. Zasilek pogrzebowy przysluguje osobie, ktora poniosla koszty pogrzebu po smierci:

1) ubezpieczonego, nie wylaczajac osoby podlegajacej tylko ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu,

2) uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia,

3) czlonka rodziny osoby, o ktorej mowa w pkt 1 lub 2, pozostajacego na jej utrzymaniu i spelniajacego warunki do uzyskania renty rodzinnej.

2. Jezeli koszty pogrzebu ponioslo kilka osob, zasilek pogrzebowy ulega podzialowi miedzy te osoby proporcjonalnie do poniesionych kosztow.

3. Zasilek pogrzebowy przysluguje w wysokosci okreslonej w przepisach emerytalnych.

4. W razie zbiegu prawa do zasilku pogrzebowego na podstawie ustawy z prawem do zasilku pogrzebowego na podstawie odrebnych przepisow, przyznaje sie zasilek pogrzebowy na podstawie odrebnych przepisow.

Rozdzial 3

Postepowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia

Art. 36. 1. Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach:

1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia,

2) (skreslony),

3) ustalenia prawa do swiadczen pienieznych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru,

4) zawieszenia prawa do swiadczen,

5) zawieszenia lub wstrzymania wyplaty swiadczen oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wyplaty,

6) zwrotu nienaleznie pobranych swiadczen,

7) przyznania odsetek za opoznienie w wyplacie swiadczen,

8) potracenia skladek na ubezpieczenie lub innych naleznosci ze swiadczen z ubezpieczenia,

9) wymierzania i pobierania skladek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzezeniem ust. 1a.

1a. Decyzje, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 9, Prezes Kasy wydaje w sprawach spornych.

2. Prezes Kasy moze upowazniac do wydawania decyzji w sprawach, o ktorych mowa w ust. 1, pracownikow Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes Zakladu moga postanowic, ze okreslone decyzje beda wydawane, z upowaznienia Prezesa Kasy, przez pracownikow Zakladu.

3. Od decyzji w sprawach, o ktorych mowa w ust. 1, a takze w przypadku niewydania decyzji, przysluguje odwolanie do sadu w terminach i na zasadach okreslonych w przepisach Kodeksu postepowania cywilnego o postepowaniu odrebnym w sprawach z zakresu ubezpieczen spolecznych.

Art. 37. 1. Rolnik jest obowiazany, nie czekajac na wezwanie, w ciagu 14 dni zglaszac Kasie osoby podlegajace ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informowac Kase o okolicznosciach majacych wplyw na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okolicznosci.

2. Osoba pobierajaca swiadczenia z ubezpieczenia jest obowiazana, nie czekajac na wezwanie, w ciagu 14 dni zglaszac Kasie okolicznosci majace wplyw na wysokosc i prawo pobierania tych swiadczen.

3. Organy prowadzace ewidencje gruntow i budynkow, organy podatkowe, organy prowadzace ksiegi wieczyste oraz organy wykonawcze jednostek samorzadu terytorialnego sa obowiazane udzielac Kasie informacji niezbednych do ustalenia okolicznosci majacych znaczenie w sprawach z zakresu ubezpieczenia.

Art. 38. Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa sie, ze:

1) wlasciciel gruntow zaliczonych do uzytkow rolnych lub dzierzawca takich gruntow, jezeli dzierzawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntow i budynkow, prowadzi dzialalnosc rolnicza na tych gruntach,

2) podatnik podatku rolnego lub podatku do dochodu z dzialow specjalnych prowadzi dzialalnosc rolnicza w rozmiarze wynikajacym z zakresu opodatkowania,

3) jezeli wlasnosc lub dzierzawa gruntow, o ktorych mowa w pkt 1, przysluguje kilku osobom lub jezeli obowiazek podatkowy, o ktorym mowa w pkt 2, ciazy na kilku osobach - kazda z tych osob uczestniczy w prowadzeniu dzialalnosci rolniczej,

4) osoba bliska rolnikowi, spelniajaca warunki okreslone w art. 6 pkt 2 lit. a) i b), stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest zwiazana z rolnikiem stosunkiem pracy - jezeli okolicznosc ta zostala stwierdzona zgodnym oswiadczeniem rolnika i tej osoby.

Art. 39. 1. Decyzja ustalajaca podleganie ubezpieczeniu mozna objac wszystkich ubezpieczonych, za ktorych skladke oplaca ten sam rolnik.

2. Decyzja ustalajaca podleganie ubezpieczeniu powinna zawierac w szczegolnosci:

1) okreslenie rodzaju ubezpieczenia,

2) okreslenie poczatkowej daty podlegania ubezpieczeniu,

3) okreslenie sposobu obliczania skladek kwartalnych, ich oplacania oraz terminow platnosci,

4) wskazanie rolnika zobowiazanego do oplacania skladek albo osob zobowiazanych solidarnie.

3. Z prawomocnej decyzji ustalajacej podleganie ubezpieczeniu wynika obowiazek oplacania skladek na ubezpieczenie w wysokosci i w terminach wynikajacych z ustawy.

4. W razie zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego, na ktorego podstawie wydano decyzje o ustaleniu podlegania ubezpieczeniu, wydaje sie nowa decyzje. Jezeli jednak zmianie ulegl, z mocy przepisow prawa, tylko sposob obliczania kwartalnych skladek, rolnikowi zobowiazanemu do ich oplacania dorecza sie informacje w tej sprawie; w decyzji zamieszcza sie pouczenie o mozliwosci takiej zmiany.

Art. 39a. 1. Odbierajac oswiadczenie przewidziane w art. 5a, pracownik Kasy poucza rolnika i domownika o skutkach prawnych tego oswiadczenia i umieszcza stosowna informacje na wydanej decyzji.

2. Kasa niezwlocznie przekazuje wlasciwemu oddzialowi Zakladu odpis decyzji stwierdzajacej podleganie ubezpieczeniu przez osobe, o ktorej mowa w art. 5a, lub ustanie ubezpieczenia takiej osoby.

3. Kasa niezwlocznie przekazuje wlasciwemu oddzialowi Zakladu oswiadczenie przewidziane w art. 5a.

4. Zaklad niezwlocznie przekazuje wlasciwemu oddzialowi regionalnemu Kasy odpis decyzji ustalajacej podleganie innemu ubezpieczeniu spolecznemu, wydanej w wyniku zlozenia oswiadczenia przewidzianego w art. 5a.

Art. 40. 1. Skladki na ubezpieczenie oplaca sie co kwartal. Termin platnosci przypada ostatniego dnia pierwszego miesiaca danego kwartalu, z zastrzezeniem art. 50.

2. Jezeli wysokosc skladki jest uzalezniona od wysokosci emerytury podstawowej, przy obliczaniu wysokosci skladki przyjmuje sie kwote emerytury podstawowej obowiazujaca w ostatnim miesiacu poprzedniego kwartalu.

Art. 41. 1. Kasa dokonuje poboru skladek na ubezpieczenie.

2. Jezeli pobor skladki nastepuje w gotowce, inkasentem moze byc pracownik Kasy lub Zakladu albo inna upowazniona osoba. Jezeli czynnosci inkasa nie naleza do zakresu obowiazkow pracownika, inkasentowi przysluguje prowizja na zasadach okreslonych w umowie z Kasa.

3. Inkasent jest obowiazany informowac rolnika o sposobie obliczania wysokosci skladki.

Art. 41a. W wyjatkowych przypadkach Prezes Kasy lub upowazniony przez niego pracownik Kasy moze, na wniosek zainteresowanego, stosowanie do okolicznosci:

1) odroczyc termin platnosci naleznosci z tytulu skladek na ubezpieczenie, rozlozyc jej splate na raty lub umorzyc naleznosc,

2) umorzyc naleznosc Kasy z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen.

Art. 42. Kasa prowadzi ewidencje okresow podlegania ubezpieczeniu i oplacania skladek za kazdego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wgladu do ewidencji w zakresie dotyczacym jej spraw oraz zglaszania uwag i zastrzezen.

Art. 43. 1. Kasa wydaje legitymacje dla ubezpieczonych, emerytow, rencistow oraz czlonkow ich rodzin.

2. Prezes Kasy okresla szczegolowe zasady wydawania legitymacji, o ktorych mowa w ust. 1, oraz dokonywania w nich wpisow.

Art. 44. 1. Prawo do swiadczen z ubezpieczenia ustala sie na wniosek osoby zainteresowanej albo innej osoby majacej interes prawny w ustaleniu tego prawa.

2. Prawo do swiadczen z ubezpieczenia lub ich wysokosc ustala sie ponownie, na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzedu, jezeli po uprawomocnieniu sie decyzji zostana przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okolicznosci, majace wplyw na prawo do swiadczen lub ich wysokosc.

3. Zmiany w indywidualnym wymiarze swiadczen z ubezpieczenia, wynikajace ze zmian w przepisach prawa, ustala sie z urzedu.

4. Zawieszenie prawa do swiadczen oraz zawieszenie lub wstrzymanie ich wyplaty stosuje sie z urzedu.

5. Wznowienie zawieszonej lub wstrzymanej wyplaty swiadczenia badz jego czesci nastepuje na wniosek.

Art. 45. 1. W razie zaistnienia wypadku przy pracy rolniczej, poszkodowany oraz rolnik sa obowiazani bez zbednej zwloki zglosic Kasie wypadek.

2. Lekarz udzielajacy pomocy poszkodowanemu jest obowiazany wyjasnic, w miare mozliwosci, co bylo przyczyna wypadku przy pracy. W szczegolnosci, jezeli zachodzi przypuszczenie, ze poszkodowany w chwili wypadku byl w stanie nietrzezwym, lekarz kieruje poszkodowanego na badanie niezbedne do ustalenia zawartosci alkoholu w organizmie.

3. Niedopelnienie przez poszkodowanego badz rolnika obowiazku wynikajacego z ust. 1 lub 2 ocenia sie przy ustalaniu okolicznosci i przyczyn wypadku, z uwzglednieniem wszystkich okolicznosci sprawy.

4. Kasa ustala okolicznosci i przyczyny wypadku przy pracy rolniczej. W szczegolnosci osoba upowazniona przez Prezesa Kasy ma prawo dokonac ogledzin miejsca i przedmiotow zwiazanych z wypadkiem oraz przeprowadzic dowody z zeznan poszkodowanego i swiadkow.

5. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Spolecznej, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady i tryb zglaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okolicznosci i przyczyn.

Art. 46. 1. (skreslony)

2. Orzeczenia dotyczace:

1) stalego albo dlugotrwalego uszczerbku na zdrowiu oraz przyczyn jego powstania,

2) stalej albo dlugotrwalej niezdolnosci do pracy w gospodarstwie rolnym,

3) terminu badania kontrolnego w przypadkach uzasadniajacych przyznanie renty inwalidzkiej rolniczej jako renty okresowej,

4) stwierdzenia niezdolnosci do samodzielnej egzystencji,

5) ustalenia wskazan do rehabilitacji

- w zwiazku z prowadzonym postepowaniem o ustalenie prawa do swiadczen z ubezpieczenia wydaja w pierwszej instancji lekarze rzeczoznawcy, a w drugiej instancji - komisje lekarskie Kasy.

2a. Prezes Kasy sprawuje nadzor nad lekarzami rzeczoznawcami i komisjami lekarskimi Kasy. Prezes Kasy okresli tryb, zakres i organizacje dzialania lekarzy rzeczoznawcow i komisji lekarskich Kasy oraz tryb sprawowania nad nimi nadzoru.

3. Stwierdzenia rolniczej choroby zawodowej dokonuja organy Panstwowej Inspekcji Sanitarnej w trybie okreslonym w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

Art. 47. 1. Okolicznosci, o ktorych mowa w art. 28 ust. 7, ustala sie na podstawie zaswiadczenia wlasciwego starosty lub wojta.

2. Spelnienie warunku niemozliwosci sprzedazy nieruchomosci, w mysl art. 28 ust. 7 pkt 1, stwierdza Agencja Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa lub upowazniony przez nia wojt.

3. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowy tryb postepowania w sprawach, o ktorych mowa w ust. 2, oraz zasady pokrywania kosztow dokonanych czynnosci przez Kase, a w uzasadnionych przypadkach - przez wnioskodawce.

Art. 48. 1. Wysokosc swiadczenia lub jego okreslonej czesci ustala sie za pomoca wskaznika wymiaru, jezeli przewiduje to ustawa lub jezeli wysokosc ta pozostaje w stalym stosunku do wysokosci emerytury podstawowej, a swiadczenie nie ma charakteru jednorazowego.

2. Swiadczenie, ktorego wysokosc jest ustalona za pomoca wskaznika wymiaru, wyplaca sie w kwocie odpowiadajacej iloczynowi tego wskaznika i aktualnej emerytury podstawowej.

3. W kazdym przypadku zmiany wysokosci emerytury podstawowej wyplaca sie swiadczenie, o ktorym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokosci, z uwzglednieniem terminow waloryzacji emerytur i rent przyslugujacych na podstawie przepisow emerytalnych - o czym zawiadamia sie uprawnionego.

Art. 49. 1. Wyplata swiadczenia z ubezpieczenia nastepuje przez doreczenie uprawnionemu naleznej kwoty za posrednictwem poczty lub innej osoby. Za zgoda uprawnionego Kasa moze stosowac inne formy wyplaty.

2. Wyplata swiadczenia przyslugujacego co miesiac jako swiadczenie stale lub okresowe nastepuje kazdego miesiaca w dniu oznaczonym w decyzji, z zastrzezeniem ust. 3.

3. Jezeli miesieczna wyplata swiadczen z ubezpieczenia, o ktorych mowa w ust. 2, nie przekroczylaby kwoty emerytury podstawowej, swiadczenie moze byc wyplacone z gory, tak aby jedna wyplata byla rowna co najmniej kwocie najnizszej emerytury.

Art. 50. 1. Kasa moze potracac z wyplacanych swiadczen z ubezpieczenia zalegle skladki na ubezpieczenie spoleczne rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz z odsetkami, a takze skladki na ubezpieczenie za biezacy kwartal; dotyczy to tylko skladek za osobe pobierajaca swiadczenie, z wyjatkiem domownika, oraz skladek, do ktorych oplacenia zobowiazana jest ta osoba. Ponadto z emerytur i rent moga byc potracane inne naleznosci na zasadach okreslonych w odrebnych przepisach.

2. O dokonywaniu potracenia orzeka sie w decyzji ustalajacej prawo do swiadczenia albo w odrebnej decyzji.

Art. 51. Egzekucje naleznosci wynikajacych z prawomocnych decyzji Prezesa Kasy prowadza organy wlasciwe do egzekucji zobowiazan podatkowych przy odpowiednim zastosowaniu przepisow regulujacych te egzekucje.

Art. 52. 1. W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje sie przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczen spolecznych, a ponadto:

1) do skladek na ubezpieczenie stosuje sie odpowiednio przepisy o zobowiazaniach podatkowych,

2) do przyznawania swiadczen z ubezpieczenia i do ich wyplaty stosuje sie odpowiednio przepisy regulujace przyznawanie analogicznych swiadczen przyslugujacych pracownikom i czlonkom ich rodzin oraz wyplate tych swiadczen.

2. Zasady zwrotu nienaleznie pobranych swiadczen oraz ustalania odsetek za opoznienie w wyplacie swiadczen okreslaja przepisy o ubezpieczeniu spolecznym.

Rozdzial 4

Inne sprawy zwiazane z ubezpieczeniem

Art. 53. 1. Osobom podlegajacym ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu oraz osobom uprawnionym do emerytury lub renty z ubezpieczenia, a takze czlonkom ich rodzin, przysluguja swiadczenia lecznicze i poloznicze, zaopatrzenie w leki, przedmioty ortopedyczne, protezy, srodki opatrunkowe i pomocnicze, pobyt w domu opieki spolecznej oraz swiadczenia zwiazane z rehabilitacja lub przekwalifikowaniem w zwiazku z niezdolnoscia do pracy w gospodarstwie rolnym.

2. Swiadczenia, o ktorych mowa w ust. 1, przysluguja:

1) ubezpieczonemu nie bedacemu emerytem lub rencista oraz czlonkom jego rodziny - w zakresie i na warunkach przewidzianych w odrebnych przepisach dla pracownikow i ich rodzin,

2) emerytowi lub renciscie oraz czlonkom jego rodziny - w zakresie i na warunkach przewidzianych dla osob pobierajacych emerytury i renty na podstawie przepisow emerytalnych.

[UWAGA, art. 53 utracil moc z dniem 1 stycznia 1999 r. w zakresie uregulowanym ustawa z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153), stosownie do art. 170 pkt 20 tej ustawy.]

Art. 54. (skreslony).

Art. 55. 1. Rolnikowi lub domownikowi albo czlonkom rodziny zmarlego rolnika lub domownika Prezes Kasy moze przyznac, w drodze wyjatku, emeryture, rente inwalidzka lub rente rodzinna, pomimo niespelnienia, wskutek szczegolnych okolicznosci, warunkow okreslonych w ustawie, jezeli zainteresowana osoba nie ma niezbednych srodkow utrzymania i nie moze ich uzyskac ze wzgledu na wiek lub stan zdrowia.

2. Swiadczenie przewidziane w ust. 1 przyznaje sie w wysokosci nie przekraczajacej wysokosci odpowiedniego swiadczenia z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.

3. (skreslony).

Art. 55a. W sprawach nie uregulowanych w art. 55 stosuje sie odpowiednio przepisy o przyznawaniu i wyplacie swiadczen z ubezpieczenia.

Art. 56. Jezeli wylaczna lub glowna przyczyna wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej byla wadliwosc srodka stosowanego przy pracy lub nieprawidlowosc swiadczonej uslugi, za ktore odpowiedzialnosc cywilna ponosi osoba nie bedaca poszkodowanym lub rolnikiem, na ktorego rachunek poszkodowany pracowal, Prezes Kasy moze dochodzic od tej osoby zwrotu wydatkow ponoszonych na swiadczenia z ubezpieczenia z tytulu wypadku przy pracy albo choroby zawodowej.

Art. 57. Za sporzadzenie aktu notarialnego:

1) umowy, o ktorej mowa w art. 85,

2) umowy darowizny lub dozywocia, zawieranej w zwiazku z zaprzestaniem prowadzenia dzialalnosci rolniczej przez rolnika, ktory ma ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia

pobiera sie oplate stala, ktorej wysokosc, w drodze rozporzadzenia, okresla Minister Sprawiedliwosci.

Art. 58. 1. Na wniosek wlasciciela gruntow wchodzacych w sklad gospodarstwa rolnego, ktory ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ktorego malzonek ma ustalone takie prawo, jezeli zachodza okolicznosci okreslone w art. 28 ust. 7 pkt 1, wskazana we wniosku nieruchomosc przejmuje sie na wlasnosc Skarbu Panstwa za odplatnoscia.

2. Przejecie nieruchomosci i ustalenie odplatnosci nastepuje w drodze decyzji Agencji Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa.

2a. Naleznosci za odplatne przejmowanie nieruchomosci na wlasnosc Skarbu Panstwa pokrywane sa z budzetu panstwa.

3. Nieruchomosci przejete na podstawie ust. 1 wchodza w sklad Zasobu Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa.

4. Do odpowiedzialnosci za zobowiazania zwiazane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego stosuje sie odpowiednio art. 526 Kodeksu cywilnego.

5. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady i tryb postepowania w sprawach, o ktorym mowa w ust. 1, w tym sposob ustalania odplatnosci i wyplacania naleznosci z tego tytulu.

Rozdzial 5

Organizacja i zakres dzialania Kasy oraz Rady Rolnikow

Art. 59. 1. Prezesa Kasy powoluje i odwoluje Prezes Rady Ministrow na wniosek Ministra Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, zlozony w porozumieniu z Rada Rolnikow.

2. Prezes Kasy moze miec jednego albo dwoch zastepcow. Zastepce Prezesa Kasy powoluje i odwoluje Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej na wniosek Prezesa, zlozony po zasiegnieciu opinii Rady Rolnikow.

3. Prezes kieruje Kasa oraz wykonuje zadania przewidziane w ustawie i zadania wynikajace z odrebnych przepisow.

Art. 60. 1. Prezes Kasy zatrudnia pracownikow na podstawie umowy o prace, chyba ze odrebne przepisy wymagaja zatrudnienia na podstawie powolania.

2. Przy wykonywaniu czynnosci sluzbowych pracownicy Kasy korzystaja z ochrony prawnej przyslugujacej funkcjonariuszom panstwowym.

3. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej, w drodze rozporzadzenia, okresla prawa i obowiazki pracownikow Kasy oraz zasady ich wynagradzania.

Art. 61. 1. W ramach Kasy wyodrebnia sie centrale, oddzialy regionalne, placowki terenowe i inne jednostki organizacyjne.

2. Rada Ministrow nadaje Kasie statut, okreslajacy szczegolowe zasady jej organizacji.

Art. 62. 1. Kasa prowadzi dzialalnosc w zakresie:

1) obslugi ubezpieczonych i swiadczeniobiorcow w sprawach dotyczacych objecia ubezpieczeniem skladek na ubezpieczenie oraz przyznawania i wyplaty swiadczen z ubezpieczenia,

2) zadan okreslonych w art. 63-66,

3) obslugi prac Rady Rolnikow.

2. W realizacji ubezpieczenia Kasa wspoldziala z Zakladem. W szczegolnosci Kasa moze zlecac Zakladowi dokonywanie okreslonych czynnosci, zapewniajac odpowiednia refundacje kosztow. Zasady i tryb wspoldzialania okreslaja porozumienia Prezesa Kasy i Prezesa Zakladu.

Art. 63. 1. Kasa prowadzi dzialalnosc na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym chorobom zawodowym, obejmujaca w szczegolnosci:

1) analizowanie przyczyn tych wypadkow i chorob,

2) prowadzenie dobrowolnych nieodplatnych szkolen i instruktazu dla ubezpieczonych w zakresie zasad ochrony zycia i zdrowia w gospodarstwie rolnym oraz postepowania w razie wypadku przy pracy rolniczej,

3) upowszechnianie wsrod ubezpieczonych wiedzy o zagrozeniach wypadkami przy pracy rolniczej i rolniczymi chorobami zawodowymi, a takze znajomosci zasad ochrony zycia i zdrowia w gospodarstwie rolnym oraz zasad postepowania w razie wypadku,

4) podejmowanie staran o wlasciwa produkcje i dystrybucje bezpiecznych srodkow stosowanych w rolnictwie oraz sprzetu i odziezy ochronnej dla rolnikow.

2. Prezes Kasy, w porozumieniu z Rada Rolnikow, Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Spolecznej, okresla zasady ochrony zdrowia i zycia w gospodarstwie rolnym. Zasady te sa zaleceniami dotyczacymi wyposazenia gospodarstwa, zabezpieczenia osob pracujacych oraz sposobu wykonywania czynnosci zwiazanych z dzialalnoscia rolnicza, ustanowionymi w celu zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym chorobom zawodowym.

Art. 64. 1. Kasa podejmuje dzialania na rzecz pomocy ubezpieczonym i osobom uprawnionym do swiadczen z ubezpieczenia, wykazujacym dlugotrwala niezdolnosc do pracy w gospodarstwie rolnym albo zagrozonym taka niezdolnoscia, w korzystaniu z roznych form rehabilitacji oraz przyuczenia do innego zawodu lub przekwalifikowania.

2. Kasa moze udzielac pomocy ubezpieczonym w rehabilitacji czlonkow ich rodzin, o ktorych mowa w art. 29 ust. 2 ustawy.

Art. 65. Kasa udziela rolnikom informacji o umowach, jakie moga byc zawierane w zwiazku z zamiarem zaprzestania prowadzenia dzialalnosci rolniczej.

Art. 66. 1. Kasa moze inicjowac i wspierac rozwoj ubezpieczen dla rolnikow i czlonkow ich rodzin, prowadzonych przez towarzystwa ubezpieczen wzajemnych stosownie do przepisow o dzialalnosci ubezpieczeniowej. W szczegolnosci Kasa moze udzielac pomocy w powstawaniu i dzialalnosci takich towarzystw.

2. Zakres i zasady udzielania pomocy przewidzianej w ust. 1 oraz limity wydatkow Kasy na ten cel okresla Prezes Kasy w porozumieniu z Rada Rolnikow lub na jej wniosek.

Art. 67. 1. W sklad Rady Rolnikow wchodzi 50 czlonkow. W chwili rozpoczecia kadencji co najmniej 30 czlonkow powinno podlegac ubezpieczeniu w pelnym zakresie, a co najmniej 10 czlonkow powinno pobierac emeryture lub rente z ubezpieczenia.

2. Kandydatow na czlonkow Rady zglaszaja spoleczno-zawodowe organizacje rolnikow i zwiazki zawodowe rolnikow indywidualnych o ogolnokrajowym zakresie dzialania.

3. Czlonkow Rady Rolnikow powoluje Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej sposrod zgloszonych kandydatow, po przeprowadzeniu konsultacji ze zglaszajacymi organizacjami.

4. Kadencja Rady Rolnikow trwa 3 lata.

5. Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej przed uplywem kadencji Rady Rolnikow:

1) odwoluje czlonka, jezeli zlozyl on rezygnacje lub jezeli o odwolanie wystapila organizacja zglaszajaca, o ktorej mowa w ust. 2,

2) moze, po zasiegnieciu opinii Rady, odwolac czlonka, jezeli bez usprawiedliwionych przyczyn nie bierze on udzialu w pracach Rady w okresie czterech kolejnych posiedzen plenarnych lub jezeli zachodza istotne przeszkody w jego dalszym udziale w pracach Rady; przed odwolaniem nalezy, w miare mozliwosci, zapoznac sie ze stanowiskiem zainteresowanej osoby wobec motywow odwolania.

6. Uzupelnienia skladu Rady Rolnikow w toku kadencji dokonuje sie w trybie okreslonym w ust. 2 i 3.

Art. 68. 1. Strukture organizacyjna i tryb prac Rady Rolnikow okresla uchwalany przez nia regulamin.

2. Posiedzenie Rady Rolnikow zwoluje Przewodniczacy Rady z wlasnej inicjatywy, na wniosek Prezesa Kasy lub co najmniej 10 czlonkow Rady badz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej.

3. W posiedzeniach Rady Rolnikow uczestnicza z glosem doradczym: Minister Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej, Minister Pracy i Polityki Socjalnej, Minister Finansow oraz Prezes Kasy lub ich przedstawiciele.

4. Rada Rolnikow podejmuje uchwaly bezwzgledna wiekszoscia glosow przy obecnosci co najmniej polowy czlonkow Rady, z tym ze w sprawach okreslonych w art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 3, art. 14 ust. 3 i art. 15 ust. 2 jest wymagana wiekszosc dwoch trzecich glosow. Regulamin Rady moze przewidywac podejmowanie uchwal kwalifikowana wiekszoscia glosow takze w innych sprawach.

5. Czlonkowi Rady Rolnikow przysluguje zryczaltowane wynagrodzenie, obejmujace zwrot poniesionych wydatkow i utraconych dochodow w zwiazku z udzialem w pracach Rady, na zasadach okreslonych przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej po zasiegnieciu opinii Rady.

6. Prezes Kasy zapewnia obsluge prac Rady Rolnikow.

Art. 69. 1. Rada Rolnikow ma prawo kontrolowac i oceniac dzialalnosc Kasy. W tym celu Rada moze zadac od Prezesa Kasy informacji i wyjasnien oraz udostepnienia dokumentow.

2. Prezes Kasy jest obowiazany ustosunkowac sie do wnioskow pokontrolnych oraz innych postulatow Rady Rolnikow dotyczacych dzialalnosci Kasy w terminie 14 dni.

Art. 70. W sprawach, o ktorych mowa w art. 8 ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 3, art. 14 ust. 3, art. 15 ust. 2 lub art. 82 ust. 2, Rada Rolnikow przedstawia swoj wniosek lub stanowisko, wraz z uzasadnieniem, obejmujacym w szczegolnosci ocene skutkow finansowych projektowanej regulacji.

Art. 71. Rada Rolnikow opiniuje projekty:

1) aktow prawnych regulujacych ubezpieczenie, w szczegolnosci aktow wykonawczych do ustawy, oraz aktow prawnych majacych bezposredni wplyw na funkcjonowanie ubezpieczenia,

2) programow dzialania i planow finansowych Kasy.

Art. 72. Rada Rolnikow moze zaskarzac do Trybunalu Konstytucyjnego akty prawne, o ktorych mowa w art. 71 pkt 1, na zasadach i w trybie okreslonych w odrebnych przepisach.

Art. 73. Rada Rolnikow moze wystepowac do organow administracji panstwowej, instytucji panstwowych i organow jednostek samorzadu terytorialnego o podjecie okreslonych inicjatyw lub dzialan w sprawach zwiazanych z ubezpieczeniem. Adresat wystapienia jest obowiazany udzielic Radzie odpowiedzi w terminie jednego miesiaca.

Art. 74. 1. W terminie do dnia 1 marca kazdego roku Prezes Kasy przedstawia Radzie Rolnikow sprawozdanie z dzialalnosci Kasy w poprzednim roku kalendarzowym, ktore Rada rozpatruje w terminie do dnia 15 kwietnia. Rada Rolnikow uchwala opinie o sprawozdaniu wraz z ewentualnymi wnioskami.

2. W sprawozdaniu, o ktorym mowa w ust. 1, zamieszcza sie takze informacje o kierunkach dzialalnosci Rady Rolnikow oraz podjetych przez nia uchwalach i ich realizacji.

3. Prezes Kasy przedstawia sprawozdanie, wraz z opinia Rady Rolnikow, ministrom wymienionym w art. 68 ust. 3 oraz podaje do wiadomosci organizacjom i zwiazkom, o ktorych mowa w art. 67 ust. 2.

Rozdzial 6

Gospodarka finansowa

Art. 75. Kasa prowadzi samodzielna gospodarke finansowa.

Art. 76. 1. Tworzy sie Fundusz Skladkowy Ubezpieczenia Spolecznego Rolnikow, zwany dalej "funduszem skladkowym". Fundusz ten jest osoba prawna; funkcje zarzadu pelni z urzedu Prezes Kasy pod nadzorem Rady Rolnikow.

2. Podstawy finansowe ubezpieczenia i dzialalnosci Kasy stanowia takze fundusze: emerytalno-rentowy, administracyjny, prewencji i rehabilitacji oraz rezerwowy, ktorymi dysponuje Prezes Kasy.

3. Panstwo gwarantuje wyplate swiadczen finansowanych z funduszu emerytalno-rentowego.

Art. 76a. 1. Rada Rolnikow pelni funkcje nadzorcze nad funduszem skladkowym poprzez wyloniona ze swego grona Rade Nadzorcza Funduszu.

2. Rada Rolnikow uchwala statut funduszu skladkowego okreslajacy w szczegolnosci zakres jego dzialania, tworzenie i gospodarowanie majatkiem, sposob sprawowania zarzadu oraz prawa i obowiazki Rady Nadzorczej Funduszu.

3. Statut, o ktorym mowa w ust. 2, po zatwierdzeniu przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej oglasza sie w Dzienniku Urzedowym Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej.

Art. 77. 1. Fundusz skladkowy jest przeznaczony na finansowanie swiadczen z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzynskiego, a takze na finansowanie bezposrednich kosztow funkcjonowania Rady Rolnikow, kosztow zarzadzania tym funduszem i wykonywania jego zobowiazan jako osoby prawnej oraz dzialalnosci Kasy przewidzianej w art. 66. Ponadto ze srodkow funduszu skladkowego moze byc pokryty niedobor funduszu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w art. 79 ust. 3.

2. Fundusz skladkowy tworzy sie ze skladek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzynskie oraz z innych zrodel okreslonych w statucie funduszu. Skladki te powinny zapewnic pelne pokrycie jego wydatkow oraz odpowiedniej czesci odpisow, o ktorych mowa w art. 79 ust. 2 i art. 80 ust. 2.

3. Wydatki na dzialalnosc przewidziana w art. 66 nie powinny przekroczyc 1% planowanych wydatkow funduszu w danym roku.

4. W razie powstania niedoboru funduszu skladkowego, moze byc zaciagniety kredyt bankowy lub pozyczka z funduszu rezerwowego w wysokosci niezbednej do pokrycia niedoboru. Splate kredytu lub pozyczki uwzglednia sie przy ustalaniu wysokosci skladki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzynskie w okresie splaty.

Art. 78. 1. Fundusz emerytalno-rentowy jest przeznaczony na finansowanie:

1) swiadczen z ubezpieczenia emerytalno-rentowego,

2) emerytur i rent z innego ubezpieczenia spolecznego, wyplacanych lacznie ze swiadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, wraz z dodatkami,

3) (skreslony),

4) refundacji okreslonych kosztow Funduszowi Ubezpieczen Spolecznych, jezeli przepisy emerytalne przewiduja taka refundacje,

5) ubezpieczen zdrowotnych:

a) rolnikow i pracujacych z nimi domownikow podlegajacych ubezpieczeniu spolecznemu,

b) osob pobierajacych swiadczenia emerytalno-rentowe w czesci skladkowej.

c) rolnikow, ktorzy nie podlegaja ubezpieczeniu spolecznemu, a podlegaja ubezpieczeniu zdrowotnemu,

2. Fundusz emerytalno-rentowy tworzy sie:

1) ze skladek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe,

2) z refundacji ze srodkow Funduszu Ubezpieczen Spolecznych na pokrycie:

a) wydatkow na swiadczenia z innego ubezpieczenia spolecznego, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2,

b) wydatkow wynikajacych z art. 25 ust. 2 pkt 3 w zwiazku z art. 25 ust. 4

oraz odpowiedniej czesci odpisow przewidzianych w art. 79 ust. 2,

3) z uzupelniajacej dotacji budzetu panstwa,

4) z dotacji budzetu panstwa przeznaczonej na skladki na ubezpieczenie zdrowotne osob, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 5.

Art. 79. 1. Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie kosztow obslugi ubezpieczenia, z wyjatkiem kosztow pokrywanych ze srodkow funduszu skladkowego lub funduszu prewencji i rehabilitacji. Ponadto ze srodkow funduszu administracyjnego finansowane sa koszty obslugi zadan w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego.

2. Fundusz administracyjny tworzy sie z odpisow od funduszu skladkowego i od funduszu emerytalno-rentowego, w wysokosci do 4,5% planowanych wydatkow funduszu skladkowego i do 3,5% planowanych wydatkow funduszu emerytalno-rentowego, oraz refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztow zwiazanych z realizacja ubezpieczenia zdrowotnego.

3. W razie powstania niedoboru funduszu administracyjnego, jezeli nie moze on byc pokryty ze srodkow funduszu rezerwowego, niedobor ten pokrywa sie ze srodkow funduszu skladkowego.

Art. 80. 1. Fundusz prewencji i rehabilitacji jest przeznaczony na finansowanie bezposrednich kosztow osobowych i rzeczowych realizacji zadan Kasy, o ktorych mowa w art. 63 i 64.

2. Fundusz prewencji i rehabilitacji tworzy sie z odpisow od funduszu skladkowego w wysokosci 1% planowanych wydatkow oraz z dotacji budzetowej.

Art. 81. 1. Fundusz rezerwowy jest przeznaczony na pokrywanie niedoborow funduszu administracyjnego oraz funduszu prewencji i rehabilitacji.

2. Fundusz rezerwowy tworzy sie z nadwyzek funduszy, o ktorych mowa w ust. 1.

3. Srodki funduszu rezerwowego moga byc lokowane:

1) na rachunkach bankowych z terminowym oprocentowaniem,

2) w papierach wartosciowych emitowanych lub gwarantowanych przez panstwo.

4. Dochody z lokat, o ktorych mowa w ust. 3, zasilaja fundusz rezerwowy. Dochody te nie podlegaja opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Art. 81a. 1. Prezes Kasy, w porozumieniu z Rada Rolnikow, moze tworzyc fundusz motywacyjny w ramach odpisu na fundusz administracyjny, naliczanego z funduszu skladkowego.

2. Funduszem motywacyjnym dysponuje Prezes Kasy, w porozumieniu z Przewodniczacym Rady Rolnikow, na podstawie regulaminu uchwalonego przez Rade Rolnikow.

3. Wyplaty z funduszu motywacyjnego sa realizowane poza limitami wynikajacymi z przepisow o ksztaltowaniu wynagrodzen w panstwowej sferze budzetowej.

Art. 82. 1. Kasa podejmuje dzialania na rzecz obnizania kosztow poboru skladek na ubezpieczenie oraz kosztow wyplaty swiadczen z ubezpieczenia.

2. Prezes Kasy, w porozumieniu z Rada Rolnikow lub na jej wniosek, moze ustanawiac premie dla rolnikow placacych skladki oraz dla osob pobierajacych swiadczenia, z tytulu wyrazenia zgody na pobor skladki lub wyplate swiadczenia w sposob prowadzacy do obnizenia kosztow poboru albo wyplaty.

3. Premie, o ktorych mowa ust. 2, sa finansowane z funduszu administracyjnego.

Art. 83. Ministrowie: Finansow, Rolnictwa i Gospodarki Zywnosciowej oraz Pracy i Polityki Socjalnej okreslaja szczegolowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej.

Rozdzial 7

Umowa z nastepca

Art. 84. Przez umowe z nastepca rolnik bedacy wlascicielem (wspolwlascicielem) gospodarstwa rolnego zobowiazuje sie przeniesc na osobe mlodsza od niego co najmniej o 15 lat (nastepce) wlasnosc (udzial we wspolwlasnosci) i posiadanie tego gospodarstwa z chwila nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jezeli nastepca do tego czasu bedzie pracowac w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z nastepca moze zawierac inne postanowienia, w szczegolnosci dotyczace wzajemnych swiadczen stron przed i po przeniesieniu przez rolnika wlasnosci gospodarstwa rolnego na nastepce.

Art. 85. Umowa z nastepca, a takze umowa w celu wykonania umowy z nastepca (przenoszaca wlasnosc gospodarstwa rolnego na nastepce), powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 86. Warunek pracy nastepcy w gospodarstwie rolnym uwaza sie za spelniony, takze w przypadku usprawiedliwionych lub uzgodnionych z rolnikiem przerw w pracy.

Art. 87. Na zadanie rolnika sad moze rozwiazac umowe z nastepca, jezeli nastepca bez usprawiedliwionych powodow nie podjal albo zaprzestal pracy w gospodarstwie rolnika, nie wywiazuje sie z obowiazkow przyjetych w umowie lub postepuje w taki sposob, ze nie mozna wymagac od rolnika, aby spelnil obowiazki wzgledem nastepcy.

Art. 88. 1. Jezeli w umowie z nastepca albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postanowiono inaczej, rolnik po przeniesieniu wlasnosci gospodarstwa rolnego na nastepce moze zadac od niego swiadczen przewidzianych w art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, w zakresie uzasadnionym potrzebami rolnika i czlonkow jego rodziny oraz warunkami majatkowymi i osobistymi nastepcy, z uwzglednieniem jego nakladu pracy w gospodarstwie rolnika i korzysci uzyskanych od rolnika przed objeciem gospodarstwa.

2. Jezeli rolnik przeniosl wlasnosc gospodarstwa rolnego na nastepce przed nabyciem prawa do emerytury lub renty, a w umowie z nastepca albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postanowiono inaczej, moze on takze zadac od nastepcy, w zakresie okreslonym w ust. 1, swiadczen pienieznych w wysokosci nie przekraczajacej polowy emerytury podstawowej miesiecznie do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty.

Art. 89. Na zadanie rolnika sad, po rozwazeniu interesow stron zgodnie z zasadami wspolzycia spolecznego, moze rozwiazac umowe przenoszaca wlasnosc gospodarstwa rolnego, zawarta w celu wykonania umowy z nastepca, jezeli nastepca:

1) uporczywie postepuje wobec rolnika w sposob sprzeczny z zasadami wspolzycia spolecznego lub

2) dopuscil sie wzgledem rolnika albo jednej z najblizszych mu osob razacej obrazy czci badz umyslnego przestepstwa przeciwko zyciu, zdrowiu albo wolnosci, lub

3) uporczywie nie wywiazuje sie ze swych obowiazkow wzgledem rolnika wynikajacych z umowy lub z przepisow prawa.

Art. 90. Jezeli rolnik zmarl przed wykonaniem umowy z nastepca, ktory pracowal w jego gospodarstwie co najmniej 5 lat, nastepca moze zadac wykonania tej umowy przez spadkobiercow rolnika. Roszczenie nastepcy ma pierwszenstwo przed roszczeniami z tytulu zapisow.

Art. 91. Jezeli z umowy z nastepca nie wynika co innego, do umowy tej stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o umowie przedwstepnej, z wyjatkiem art. 390 § 1.

Rozdzial 8

Zmiany w przepisach obowiˆzujˆcych

art. 92-99 (pominiete).

Rozdzial 9

Przepisy przejsciowe i koncowe

Art. 100. 1. Rolnik lub domownik dobrowolnie kontynuujacy ubezpieczenie w mysl przepisow o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, z dniem wejscia w zycie ustawy staje sie ubezpieczonym na wniosek, chyba ze spelnia warunki podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy.

2. Na wniosek zlozony do dnia 30 czerwca 1991 r. rolnik lub domownik, ktory w dniu 31 grudnia 1990 r. podlegal z mocy prawa ubezpieczeniu spolecznemu rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, a nie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzynskiemu lub emerytalno-rentowemu z mocy ustawy w zwiazku ze zmiana zasad podlegania ubezpieczeniu, moze zostac objety ubezpieczeniem z moca od dnia 1 stycznia 1991 r. Skladke oplaca sie za caly okres ubezpieczenia.

Art. 101. Wydanie decyzji ustalajacej podleganie ubezpieczeniu przez osobe, ktora ukonczyla lub do dnia 31 marca 1991 r. ukonczy wiek emerytalny, moze nastapic dopiero po uplywie tego terminu. Jezeli w tym terminie zlozono wniosek o emeryture lub rente z ubezpieczenia i zostaly spelnione warunki do przyznania tego swiadczenia, nie pobiera sie skladki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za pierwszy kwartal 1991 r.

Art. 102. 1. Skladka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzynskie, o ktorej mowa w art. 7 ust. 1, wynosi:

1) w pierwszym kwartale 1991 r. - 60 000 zl, [obecnie 6 zl - stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji zlotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386), ktora weszla w zycie z dniem 1 stycznia 1995 r.]

2) w drugim kwartale 1991 r. - 16% emerytury podstawowej.

2. Poczawszy od trzeciego kwartalu 1991 r. wysokosc tej skladki oglasza sie w trybie okreslonym w art. 8 ust. 4.

Art. 103. 1. Emerytury i renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin waloryzuje sie w ten sposob, ze:

1) ustala sie wskaznik wymiaru swiadczenia, wraz ze zwiekszeniami oraz dodatkami z tytulu odznaczen panstwowych [od dnia 15 listopada 1991 r. dodatki te nie przysluguja], 31 grudnia 1990 r.,

2) od dnia 1 stycznia 1991 r. swiadczenie wyplaca sie wedlug tak ustalonego wskaznika.

2. Przy ustalaniu wskaznika przewidzianego w ust. 1 dla emerytury lub renty, do ktorej prawo powstalo w 1990 r., zwiekszenie z tytulu wartosci sprzedazy produktow rolnych powieksza sie o jedna czwarta.

Art. 104. 1. Emerytury i renty inwalidzkie przyslugujace na podstawie art. 23a ustawy powolanej w art. 122 przelicza sie w ten sposob, ze:

1) oblicza sie pelna wysokosc emerytury lub renty (w pelnej wysokosci podstawowej wraz ze zwiekszeniami) na dzien 31 grudnia 1990 r. wedlug dotychczasowych przepisow, przy uwzglednieniu art. 103 ust. 2,

2) dla tak obliczonej wysokosci ustala sie wskaznik wymiaru.

2. Do czasu zaprzestania prowadzenia dzialalnosci rolniczej emeryture lub rente, o ktorej mowa w ust. 1, wyplaca sie w wysokosci wynikajacej ze wskaznika wymiaru, pomniejszonej o 23,75% emerytury podstawowej.

Art. 105. 1. Jezeli wyplata emerytury lub renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin w mysl przepisow obowiazujacych w dacie przyznania tego swiadczenia nie podlegalaby zawieszeniu, przewidziane w art. 28 zawieszenie wyplaty stosuje sie tylko w przypadku, gdy okolicznosci uzasadniajace zawieszenie nastapily po dniu 31 marca 1991 r.

2. Jezeli dotychczasowe przepisy przewidywaly zawieszenie wyplaty emerytury lub renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, a w mysl art. 28 zawieszenie wyplaty dotyczy tylko okreslonej czesci tego swiadczenia, wznowienie wyplaty pozostalej czesci nastepuje na wniosek.

Art. 106. 1. Okresowe renty inwalidzkie, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisow, przysluguja na zasadach i w wysokosci okreslonych w tych przepisach. Do rent tych stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy o rencie inwalidzkiej rolniczej, z wyjatkiem art. 28.

2. Na wniosek osoby uprawnionej do okresowej renty inwalidzkiej, o ktorej mowa w ust. 1, zamiast tej renty przyznaje sie rente inwalidzka rolnicza, przyslugujaca na zasadach i w wysokosci okreslonych w art. 22 i art. 24-28.

Art. 107. 1. Do zbiegu prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia spolecznego stosuje sie przepisy dotychczasowe.

2. Jezeli emerytura lub renta z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin byla dotychczas wyplacana lacznie z emerytura lub renta z innego ubezpieczenia spolecznego, swiadczenia te wyplaca sie z funduszu emerytalno-rentowego.

Art. 108. Traca moc decyzje ustalajace warunkowo prawo do swiadczen z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, jezeli warunki nabycia prawa nie zostaly spelnione przed dniem wejscia w zycie ustawy. Osoba zainteresowana moze jednak, z chwila spelnienia wszystkich warunkow, ponowic wniosek o zalatwienie sprawy wedlug dotychczasowych przepisow, jezeli nie ubiega sie o analogiczne swiadczenie z ubezpieczenia.

Art. 109. Sprawy o swiadczenia pieniezne z ubezpieczenia spolecznego rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin, do ktorych prawo powstalo przed dniem wejscia w zycie ustawy, wszczete i nie zakonczone przed tym dniem decyzja Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, podlegaja zalatwieniu na zasadach i w trybie okreslonych dotychczasowymi przepisami. Wnioskodawca moze jednak zadac zalatwienia sprawy wedlug przepisow ustawy; nie dotyczy to spraw o zasilek porodowy, zasilek macierzynski, zasilek chorobowy, zasilek pogrzebowy lub o jednorazowe odszkodowanie z tytulu wypadku przy pracy.

Art. 110-116. (pominiete).

Art. 117. Umowy dzierzawy, zawarte stosownie do art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy powolanej w art. 122, podlegaja rejestracji w ewidencji gruntow i budynkow. Zgloszenia umowy do ewidencji dokonuje wojt gminy, w ktorej sporzadzono umowe.

Art. 118. 1. Osobie, ktorej przysluguje prawo uzytkowania dzialki gruntu z tytulu przekazania gospodarstwa rolnego Panstwu, w mysl dotychczasowych przepisow, na jej wniosek przyznaje sie nieodplatnie wlasnosc tej dzialki.

2. Osobie, ktorej przysluguje prawo do bezplatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczen gospodarskich z tytulu przekazania gospodarstwa rolnego Panstwu, w mysl dotychczasowych przepisow, na jej wniosek przyznaje sie nieodplatnie wlasnosc dzialki obejmujacej budynki, w ktorych znajduja sie ten lokal i te pomieszczenia, o powierzchni niezbednej do korzystania z tych budynkow.

2a. Z wnioskiem o przyznanie prawa wlasnosci dzialki okreslonej w ust. 1 lub 2 moze wystapic rowniez zstepny osoby uprawnionej, o ktorej mowa w tych przepisach, ktory po smierci tej osoby faktycznie wlada, w zakresie odpowiadajacym jej uprawnieniom, dana nieruchomoscia; jezeli jednak uprawnionymi sa oboje malzonkowie, wniosek taki moze byc zgloszony dopiero po smierci obojga malzonkow.

3. Przepisow ust. 1-2a nie stosuje sie, jezeli dzialka nie jest przedmiotem wlasnosci Skarbu Panstwa lub jednostki samorzadu terytorialnego albo jezeli przyznanie wlasnosci naruszaloby prawa osob trzecich do dzialki lub budynkow, o ktorych mowa w tych przepisach.

4. Decyzje w sprawach okreslonych w ust. 1-2a wydaje starosta.

5. Skorzystanie z uprawnien przewidzianych w ust. 1 i 2 nie ma wplywu na wysokosc emerytury i renty.

Art. 119. 1. Skutki prawne umowy o nieodplatne przekazanie gospodarstwa rolnego nastepcy, zawartej w mysl dotychczasowych przepisow, ustala sie wedlug tych przepisow.

2. Na zadanie rolnika, ktory nieodplatnie przekazal gospodarstwo rolne nastepcy przed wejsciem w zycie ustawy, sad, po rozwazeniu interesow stron zgodnie z zasadami wspolzycia spolecznego, moze rozwiazac umowe, jezeli zachodzi jedna z przyczyn okreslonych w art. 89 pkt 1-3.

Art. 120. Do czasu wydania przepisow wykonawczych do ustawy stosuje sie odpowiednio przepisy dotychczasowe, jezeli nie sa sprzeczne z ustawa.

Art. 121. Przepis art. 131 ustawy powolanej w art. 93 niniejszej ustawy, w brzmieniu ustalonym w tym artykule, stosuje sie do spraw wszczetych po wejsciu w zycie ustawy. Do spraw wczesniejszych stosuje sie zasady dotychczasowe.

Art. 122. Traci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow indywidualnych i czlonkow ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 i Nr 35, poz. 190 oraz z 1990 r. Nr 14, poz. 90 i Nr 34, poz. 198).

Art. 123. [stanowil, ze ustawa wchodzi w zycie z dniem 1 stycznia 1991 r., z wyjatkiem art. 61 ust. 2, ktory wchodzi w zycie z dniem 1 czerwca 1991 r.]

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.