Dzial III

ZASILKI CHOROBOWE I OPIEKUNCZE

Wzory drukow:

 

ZASILEK CHOROBOWY nalezy sie osobom objetym ubezpieczeniem chorobowym za czas choroby poswiadczony przez lekarza, pod warunkiem ze maja trzydziestodniowy okres wyczekiwania (pracownicy i czlonkowie rolniczych spoldzielni produkcyjnych), a pozostali - 180-dniowy.

Jednak chory pracownik, do 35 dni zwolnienia lekarskiego w roku lacznie, dostanie najpierw od pracodawcy tzw. wynagrodzenie chorobowe, a dopiero od 36. dnia niezdolnosci do pracy - zasilek chorobowy. Wynosi on 80 lub 100 proc. podstawy wymiaru, ktora generalnie stanowi przecietny miesieczny zarobek z szesciu lub dwunastu miesiecy poprzedzajacych miesiac zachorowania.

ZASILEK OPIEKUNCZY nalezy sie pracownikom lub czlonkom rolniczych spoldzielni produkcyjnych w razie choroby czlonka rodziny. Mozna go dostac na chore dziecko do 14. roku, rowniez na zdrowe, ktorym nie ma sie kto zajac podczas zamkniecia zlobka czy przedszkola, a takze na wymagajacego osobistej opieki chorego, np. dziadka czy brata.

Z tytulu opieki nad dzieckiem pracownik moze otrzymywac zasilek opiekunczy przez 60 dni w roku, a przez 14 - z tytulu opieki nad innym chorym czlonkiem rodziny. Z obu przyczyn mozna pobierac to swiadczenie lacznie przez 60 dni rocznie. Miesieczny zasilek opiekunczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru.

 

W zeszlym roku zmienialam prace. W pierwszej firmie mialam staly etat od poczatku 1996 r. do konca lutego 2001 r. Regularnie odprowadzano za mnie skladki do ZUS. U nowego pracodawcy przechodzilam najpierw trzymiesieczna probe (od 1 marca 2001 r.), po czym podpisalam umowe bezterminowa. Niestety, jeszcze w marcu chorowalam dwa tygodnie. Ku mojemu zdziwieniu nie otrzymalam za ten czas zadnego wynagrodzenia: ani z zakladu, ani z ZUS. Czy slusznie?

Pracodawca postapil nieprawidlowo. Czytelniczka pracowala nieprzerwanie od 1996 r. do 28 lutego 2001 r. Od 1 marca, czyli bez zadnej przerwy podjela kolejne zatrudnienie i zachorowala podczas pierwszego miesiaca pracy. Za czas zwolnienia lekarskiego powinna dostac wynagrodzenie, poniewaz nie obowiazywal jej okres wyczekiwania, nie bylo bowiem zadnej przerwy w jej ubezpieczeniu chorobowym. Nawet gdyby taka przerwa byla, a nie trwalaby dluzej niz 30 dni, poprzednie okresy zatrudnienia zlicza sie. Pracodawca powinien zaplacic jej za dwa tygodnie zwolnienia lekarskiego. Proponujemy najpierw porozmawiac o tym z szefem. Jezeli ten odmowi, mozna udac sie po pomoc do inspektora pracy. Ci dzialaja przy okregowych inspektoratach pracy w kazdym miescie wojewodzkim oraz przy biurach terenowych Panstwowej Inspekcji Pracy (te z kolei znajduja sie w wiekszych miastach duzych wojewodztw).

Jezeli interwencja inspektora nie pomoze, pozostaje spor w sadzie pracy. Pozew nalezy zlozyc w sadzie wlasciwym dla siedziby zakladu badz w okregu, w ktorym praca jest, byla lub miala byc wykonywana. Dodajmy, ze postepowanie takie jest wolne od kosztow, a dopiero w orzeczeniu koncowym sad rozstrzyga, kto ponosi wydatki. Obciazenie nimi pracownika moze nastapic wylacznie w szczegolnie uzasadnionych okolicznosciach, np. gdy zadanie bedzie oczywiscie bezzasadne.

Podstawa prawna: art. 4 ust. 2 u.s.p.

Od poltora miesiaca zona pracuje na czas nieokreslony, dwa tygodnie temu zaszla w ciaze. Pracodawca powiedzial, ze nie przysluguje jej zadne zwolnienie lekarskie.

Zona ma prawo do wynagrodzenia chorobowego za 35 dni lacznie w roku, finansowanego przez zaklad, poniewaz ma okres wyczekiwania wynoszacy 30 dni. Okres wyczekiwania oznacza, ze tyle musi podlegac ubezpieczeniu chorobowemu. Jezeli zwolnienie lekarskie mialoby wykraczac ponad 35 dni, reszte finansuje ZUS, wyplacajac zasilek chorobowy. Oczywiscie, zona nie powinna spodziewac sie zwolnienia lekarskiego tylko z tego powodu, ze jest w ciazy. Lekarz moze go wypisac tylko wtedy, gdy uzna ja za osobe niezdolna do pracy z powodu choroby.

Podstawa prawna: art. 92 k.p.

1. 2.
3. 4.
Przyklad do druku ZUS Z-3 zamieszczonego powyzej:

Anna Tulipan, zatrudniona od paru lat w malej hurtowni z 5-osobowym personelem, zachorowala w styczniu 2002 r. i choruje nadal. Za okres niezdolnosci do pracy od 10 stycznia do 13 lutego otrzymywala od pracodawcy wynagrodzenie chorobowe na podstawie art. 92 k.p. Poniewaz hurtownia zglasza do ubezpieczenia chorobowego ponizej 20 ubezpieczonych, sama nie wyplaca zasilku chorobowego. Robi to ZUS, do ktorego pracodawca przekazuje zwolnienie lekarskie Anny Tulipan oraz wypelniony druk ZUS Z-3. Na tej podstawie ZUS zacznie wyplacac zasilek od 14 lutego.

Jak dlugo w roku mozna pobierac zasilek opiekunczy? Jakie dokumenty przedlozyc, aby go uzyskac na chore dziecko lub zone?

Zasilek opiekunczy na chore dziecko do lat 14 przysluguje do 60 dni w roku. Natomiast na innego chorego czlonka rodziny (tutaj - na zone) do 14 dni na rok. Jezeli ktos korzysta ze zwolnienia z tytulu opieki nad dzieckiem i nad zona, zasilek opiekunczy moze byc wyplacany lacznie do 60 dni w roku.

Podstawa prawna: u.s.p.

Pracuje w prywatnej firmie zatrudniajacej 11 osob. W 2001 r. chorowalem przez dluzszy czas i za 15 dni otrzymalem zasilek chorobowy. Z ZUS przyslano mi dwa PIT-y, z ktorych wynika, ze z zasilku potracono podatek dochodowy. Dowiedzialem sie, ze zasilki sa zwolnione z podatku. Jak odzyskac podatek?

Informacje czytelnika sa bledne. Istotnie, czesc swiadczen zwanych zasilkami jest wolna od podatku, ale nie dotyczy to swiadczen pienieznych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa, w tym zasilku chorobowego. Nie wchodzi wiec w rachube odzyskanie podatku potraconego przez ZUS. Jesli czytelnik sklada samodzielnie zeznanie roczne, do swych dochodow musi doliczyc takze zasilek chorobowy wyplacony przez ZUS i uwzglednic rowniez potracone od niego zaliczki na podatek.

Mam umowe na czas nieokreslony od 1 marca 2002 r. Poprzednio pracowalem do 31 grudnia zeszlego roku. 25 marca tego roku zachorowalem i uzyskalem zwolnienie lekarskie do 10 maja. Czy mam prawo do swiadczen z tytulu choroby?

Swiadczenia z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowanej choroba przysluguja pod warunkiem posiadania okresu wyczekiwania, ktory m.in. dla pracownikow wynosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Sa jednak liczne wyjatki. Okresu wyczekiwania nie wymaga sie m.in. w razie niezdolnosci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, w drodze do pracy lub z pracy albo choroba zawodowa; od osob podlegajacych obowiazkowo ubezpieczeniu chorobowemu od co najmniej 10 lat. Do okresow ubezpieczenia chorobowego wlicza sie rowniez poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jezeli przerwa miedzy nimi nie przekroczyla 30 dni lub byla spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezplatnym albo odbywaniem czynnej sluzby wojskowej przez zolnierza niezawodowego.

Zatem od 25 do 30 marca czytelnik nie ma prawa do wynagrodzenia za czas choroby, gdyz nie uplynal jeszcze 30-dniowy okres wyczekiwania. 31 marca nabywa on prawo do wynagrodzenia chorobowego wyplacanego przez pracodawce, ktore powinien dostawac do 4 maja. Od 5 maja (tj. od 36. dnia niezdolnosci do pracy) do 10 maja otrzyma zasilek chorobowy.

Podstawa prawna: art. 92 k.p., art. 4 ust. 1 u.s.p.

Dostaje emeryture, a jednoczesnie podjelam dodatkowe zatrudnienie na umowe o prace na czas okreslony od 7 stycznia do 31 marca 2002 r. 12 marca zachorowalam i dostalam zaswiadczenie o niezdolnosci do pracy do 30 kwietnia 2002 r. Czy przysluguja mi jakies swiadczenia z tytulu choroby?

Podczas zatrudnienia emeryta prawo do swiadczen z tytulu choroby przysluguje na ogolnych zasadach. Oznacza to, ze od 12 do 31 marca czytelniczka ma prawo do wynagrodzenia wynikajacego z art. 92 k.p. Natomiast po zakonczeniu pracy zasilek chorobowy nalezy sie w ograniczonym zakresie. Po rozwiazaniu umowy o prace nie maja do niego prawa m.in. pobierajacy emeryture, rente, zasilek dla bezrobotnych, zasilek przedemerytalny czy swiadczenie przedemerytalne oraz kontynuujacy lub podejmujacy dzialalnosc zarobkowa, np. dzialalnosc pozarolnicza.

Czytelniczka nie dostanie wiec zasilku chorobowego po ustaniu zatrudnienia (czyli wygasnieciu umowy na czas okreslony), gdyz jest jednoczesnie emerytka.

Podstawa prawna: art. 13 ust. 1 pkt 1 u.s.p.

Z jakiego okresu ustalic podstawe wymiaru zasilku chorobowego pracownikowi, ktory pracuje od 10 wrzesnia 2001 r., a zachorowal 19 grudnia?

Do ustalenia podstawy wymiaru zasilku chorobowego przyslugujacego od 19 grudnia nalezy przyjac przecietne miesieczne wynagrodzenie za pelne miesiace kalendarzowe zatrudnienia, tj. za pazdziernik i listopad. Przez wynagrodzenie rozumie sie przychod pracownika stanowiacy podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potraconych przez pracodawce skladek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowanych ze srodkow ubezpieczonego (tj. najczesciej 18,71 proc.). Nie zawsze jednak z przychodu pracownika potraca sie skladki na wszystkie trzy wymienione ubezpieczenia. Jezeli przychod pracownika w danym roku przekroczy 30-krotnosc prognozowanego przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok, z przychodu tego potraca sie tylko skladke na ubezpieczenie chorobowe, tj. 2,45 proc. przychodu. Ta graniczna kwota (tzw. limit 30-krotnosci) nie dotyczy bowiem ubezpieczenia chorobowego.

1. 2.
Przyklad do druku ZUS Z-3a zamieszczonego powyzej:

Od 1 lipca 2000 r. Zenon Marciniak prowadzacy jednoosobowo maly zaklad szewski "Dratewka" w Warszawie przystapil do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Na poczatku 2002 r. zachorowal i uzyskal zaswiadczenie lekarskie o niezdolnosci do pracy od 10 do 20 stycznia tego roku. Skladki na ubezpieczenia spoleczne placil terminowo od minimalnej podstawy wymiaru obowiazujacej indywidualnych przedsiebiorcow.

Aby otrzymac zasilek chorobowy, powinien zlozyc w inspektoracie ZUS wlasciwym wedlug miejsca zgloszenia do ubezpieczen spolecznych nastepujace dokumenty:

  • zwolnienie lekarskie ZLA,
  • zaswiadczenie platnika skladek ZUS Z-3a, wypelnione przez prowadzacego pozarolnicza dzialalnosc.

Wyliczenie zasilku chorobowego:

  • Ustalamy podstawe wymiaru zasilku chorobowego z 12 miesiecy poprzedzajacych miesiac zachorowania (czyli z okresu od stycznia do konca grudnia 2001 r.), odejmujac skladki na ubezpieczenia spoleczne finansowane przez ubezpieczonego:

11.786,42 zl : 12 miesiecy = 982,20 zl

Poniewaz srednia jest nizsza od minimalnej podstawy wymiaru skladek z poprzedniego kwartalu, do podstawy wymiaru zasilku przyjmuje sie kwote 998,54 zl (minimalna podstawa w grudniu zeszlego roku wynosila 1228,37 zl - 18,71 proc. = 998,54 zl)

  • Wyliczamy 80-proc. stawke dzienna zasilku chorobowego (podstawe wymiaru zasilku dzielimy przez 30 i mnozymy przez 80 proc.):

998,54 zl : 30 = 33,28 zl x 80 proc. = 26,62 zl

  • Obliczamy zasilek chorobowy brutto nalezny Zenonowi Marciniakowi za 11 dni niezdolnosci do pracy:

26,62 zl x 11 = 292,82 zl

Podstawa prawna: art. 19 ustawy s.u.s., art. 36 ust. 5 u.s.p.

Z jakiego okresu przyjac wynagrodzenie do ustalenia podstawy wymiaru zasilku chorobowego pracownikowi, ktory od 10 maja zeszlego roku pracowal najpierw na trzymiesiecznej umowie na okres probny, a nastepnie na czas okreslony od 11 sierpnia do 31 grudnia. W umowie na czas okreslony wynagrodzenie bylo znacznie wyzsze. Pracownik zachorowal 25 pazdziernika.

Do podstawy wymiaru zasilku chorobowego pracownika przyjmuje sie wynagrodzenie uzyskane podczas ubezpieczenia chorobowego, z tytulu ktorego przysluguje zasilek chorobowy. Jezeli jednak pracownik jest zatrudniony bez przerwy u tego samego pracodawcy na podstawie kolejnych umow o prace, wynagrodzenie z tytulu tych umow sumuje sie. W opisanej sytuacji do ustalenia podstawy wymiaru zasilku chorobowego nalezy wiec przyjac pensje wyplacone za czerwiec, lipiec, sierpien i wrzesien. Nie uwzglednia sie natomiast zarobkow za maj, gdyz jest to pierwszy niepelny miesiac ubezpieczenia. Fakt uzyskania znacznie wyzszego wynagrodzenia z umowy o prace na czas okreslony nie ma tu znaczenia.

Podstawa prawna: art. 36 ust. 5 u.s.p.

Nasz elektryk, majacy umowe o prace od 19 czerwca 2001 r., zachorowal 27 lipca zeszlego roku. Otrzymuje wynagrodzenie zmienne (akord), w zaleznosci od liczby zglaszanych usterek. W jaki sposob ustala sie dla niego podstawe wymiaru zasilku chorobowego (mam watpliwosci, czy prawidlowo ja wyliczylam)? Dodam, ze wynagrodzenie za czas choroby okreslone w art. 92 k.p. (za 35 dni w roku) wykorzystal juz u poprzedniego pracodawcy.

W takiej sytuacji podstawe wymiaru zasilku chorobowego stanowi uzupelnione wynagrodzenie za lipiec. Pensji za czerwiec nie uwzglednia sie, gdyz byl to pierwszy niepelny miesiac kalendarzowy ubezpieczenia.

Uzupelnienie wynagrodzenia zmiennego (akordowego, prowizyjnego itp.) polega na obliczeniu, jakie wynagrodzenie pracownik osiagnalby, gdyby przepracowal caly miesiac. Operacja ta wyglada roznie w zaleznosci od tego, czy w danym miesiacu pracownik przepracowal chocby jeden dzien, czy nie. Jezeli przepracowal minimum jeden dzien - wynagrodzenie osiagniete za przepracowane dni robocze dzieli sie przez liczbe dni, za ktore pensje wyplacono; nastepnie otrzymany wynik mnozy sie przez liczbe dni, ktore pracownik byl obowiazany przepracowac w danym miesiacu. W przeciwnym wypadku (jezeli w danym miesiacu pracownik nie dostal zadnego wynagrodzenia, bo go w ogole nie bylo w pracy) - do podstawy wymiaru zasilku chorobowego przyjmuje sie przecietna kwote miesieczna zmiennych skladnikow wynagrodzenia wyplaconego za ten miesiac pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku w tym samym zakladzie.

Jezeli wiec elektryk w lipcu przepracowal np. 18 dni, a jego przychod za ten miesiac wyniosl 1940 zl, to przy ustalaniu podstawy wymiaru zasilku chorobowego bierze sie pod uwage wynagrodzenie uzupelnione, czyli takie, ktore uzyskalby, gdyby przepracowal wszystkie dni robocze. Po uzupelnieniu wynagrodzenie wynosi 1927,42 zl (1940 zl - 362,97 zl = 1577,03 zl; 1577,03 zl : 18 dni x 22 dni). I ta wlasnie kwota jest podstawa wymiaru zasilku. Z przychodu pracownika potracono skladki na ubezpieczenia spoleczne w kwocie 362,97 zl (18,71 proc. przychodu).

Nalezy pamietac, ze nie uzupelnia sie wynagrodzenia za dni nieusprawiedliwionej nieobecnosci w pracy.

Podstawa prawna: art. 37 ust. 2 pkt 2 i 3 u.s.p.

Z pracownikiem zawarto dodatkowo umowe zlecenia od 1 wrzesnia do 31 pazdziernika zeszlego roku. Od wynagrodzenia z tytulu wykonywania tej umowy odprowadzono skladki na ubezpieczenia spoleczne. Pracownik zachorowal 7 listopada. Czy wynagrodzenie z umowy zlecenia nalezy wliczyc do podstawy wymiaru? Jezeli tak, to w jaki sposob, jesli wyplaty dokonano jednorazowo 15 listopada?

Nie wszystkie wynagrodzenia, od ktorych odprowadza sie skladki na ubezpieczenia spoleczne, uwzglednia sie w podstawie wymiaru zasilku chorobowego. Do takich skladnikow naleza m.in. nagrody uznaniowe, ktore nie sa zmniejszane za okres pobierania zasilku, oraz skladniki wynagrodzenia przyznane do okreslonego terminu. Tych ostatnich nie wlicza sie do podstawy wymiaru zasilku naleznego za okres po tym terminie. W zwiazku z tym wynagrodzenia z umowy zlecenia nie uwzglednia sie w podstawie wymiaru zasilku chorobowego przyslugujacego od 7 listopada, gdyz minal juz termin, do ktorego umowa zlecenia obowiazywala (do konca pazdziernika 2001 r.).

Podstawa prawna: art. 41 ust. 2 u.s.p.

1. 2.
Przyklad do druku ZUS Z-15 zamieszczonego powyzej:

Od 10 do 20 lutego tego roku pracownica przebywala na zwolnieniu lekarskim na chore dziecko urodzone 1 kwietnia 1998 r. Jest zatrudniona w duzym zakladzie od 1 pazdziernika 2001 r. Uzyskiwala wynagrodzenie:

pazdziernik, listopad 2001 r. - 1000 zl,

grudzien 2001 r. - 1200 zl,

styczen 2002 r. - 1300 zl.

W celu uzyskania zasilku sklada pracodawcy:

  • zwolnienie lekarskie na druku ZLA za czas choroby dziecka,
  • wypelniony wniosek do uzyskania zasilku opiekunczego.

Wyliczenie zasilku:

  • Ustalamy podstawe wymiaru zasilku opiekunczego z okresu zatrudnienia krotszego niz 6 miesiecy:

pazdziernik 2001 r. - 1000 zl - 18,71 proc. = 812,90 zl

listopad 2001 r. - 1000 zl - 18,71 proc. = 812,90 zl

grudzien 2001 r. - 1200 zl - 18,71 proc. = 975,48 zl

styczen 2002 r. - 1300 zl - 18,71 proc. = 1056,77 zl

Razem: 3658,05 zl

  • Podstawe wymiaru dzielimy przez 4 miesiace:

3658,05 : 4 = 914,51 zl

  • Liczymy stawke dzienna zasilku opiekunczego:

914,51 : 30 = 30,48 zl x 80 proc. = 24,38 zl

  • Obliczamy kwote brutto zasilku, mnozac stawke dzienna przez liczbe dni zwolnienia lekarskiego, czyli 21:

24,38 x 21 = 511,98 zl

Dzial IV

ZASILKI PIELEGNACYJNE

 

Zasilek pielegnacyjny przysluguje:
  • niepelnosprawnemu dziecku do 16 lat,
  • starszemu o niepelnosprawnosci w stopniu znacznym lub umiarkowanym, jezeli jakakolwiek niepelnosprawnosc powstala w wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego (do konca 1992 r. nawet do ukonczenia 25 lat, potem - do 20. roku zycia),
  • kazdej osobie, ktora ukonczyla 75 lat.

Do konca 2001 r. do zasilku pielegnacyjnego uprawnialo zaswiadczenie lekarza leczacego, od 1 stycznia biezacego roku konieczne jest orzeczenie o niepelnosprawnosci wydane przez powiatowy zespol ds. orzekania o niepelnosprawnosci, dzialajacy przy starostwie. Aby go uzyskac, uprawniony, jego przedstawiciel ustawowy czy np. pracownik socjalny musza zlozyc wniosek do platnika zasilku (pracodawcy, ZUS, KRUS, powiatowego urzedu pracy itd.).

Miesiecznie zasilek pielegnacyjny wynosi 10 proc. przecietnego wynagrodzenia, czyli do konca maja 2002 r. - 135,96 zl.

 

Bezrobotny zarejestrowal sie w urzedzie pracy 28 grudnia 2001 r. Ma prawo do zasilku dla bezrobotnych. Zlozyl rowniez dokumenty o zasilek pielegnacyjny na syna, przedstawiajac orzeczenie lekarskie wazne od 1 wrzesnia 2001 r. do konca sierpnia 2002 r. Urzad pracy powinien przyznac zasilek pielegnacyjny od stycznia 2002 r., gdyz za grudzien wyplacil go pracodawca. Na podstawie jakich dokumentow: obowiazujacych w grudniu zeszlego roku czy styczniu tego?

Dotychczas do uzyskania zasilku pielegnacyjnego uprawnialo zaswiadczenie lekarskie. Od 1 stycznia 2002 r. konieczne jest orzeczenie o niepelnosprawnosci wydane przez powiatowy zespol ds. orzekania o niepelnosprawnosci dzialajacy przy starostwie. Przepisy przejsciowe gwarantuja jednak honorowanie zaswiadczen lekarskich uprawniajacych do zasilku pielegnacyjnego wystawianych do konca 2001 r.

Bezrobotny powinien wiec dostarczyc urzedowi pracy posiadane zaswiadczenie lekarskie na dziecko. Na jego podstawie do konca sierpnia tego roku urzad powinien wyplacac mu zasilek pielegnacyjny. Jezeli chce dostawac go rowniez od wrzesnia, powinien zglosic sie odpowiednio wczesniej (np. z trzymiesiecznym wyprzedzeniem) do powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci. Tam dziecko zostanie zbadane i - jezeli dostanie orzeczenie o niepelnosprawnosci - czytelnik otrzyma zasilek pielegnacyjny.

Podstawa prawna: art. 4 nowelizacji z 17 grudnia 2001 r.

Wedlug jakich zasad - starych czy nowych - traktowac zaswiadczenie lekarza z 31 grudnia zeszlego roku, zlozone tego dnia platnikowi i przyznajace zasilek pielegnacyjny od 1 stycznia 2002 r.?

Mimo ze wyplata zasilku pielegnacyjnego bedzie realizowana od 1 stycznia tego roku (czyli faktycznie pod rzadami nowych przepisow), wymienione zaswiadczenie nalezy honorowac do konca jego waznosci. Decyduje fakt, ze wystawiono je przed koncem 2001 r. Czytelnik bedzie wiec na jego podstawie otrzymywal zasilek pielegnacyjny.

Od kilku lat dostaje zasilek pielegnacyjny na syna, ktory jest pod stala opieka lekarza alergologa (astma oskrzelowa). Mam zaswiadczenie wazne do konca kwietnia tego roku. Jakie dokumenty bede musiala przedstawic komisji lekarskiej? Czy mam sie do niej zglosic z wlasnej inicjatywy, czy to zadanie lekarza?

Jezeli dotychczasowe zaswiadczenie o stanie zdrowia dziecka jest wystawione do konca kwietnia tego roku, to kolejnym zaswiadczeniem uprawniajacym do zasilku pielegnacyjnego powinno byc orzeczenie powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci. Radzimy udac sie tam jak najszybciej i dowiedziec, jakie druki trzeba dostarczyc; zapewne beda potrzebne zaswiadczenia lekarskie. Trudno natomiast stwierdzic, czy tego typu schorzenie bedzie uprawnialo do zasilku pielegnacyjnego. Musza to ocenic specjalisci. Nasza czytelniczka musi zglosic sie do zespolu sama, lekarz nie ma takiego obowiazku.

Podstawa prawna: rozporzadzenie ministra pracy i polityki spolecznej z 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriow oceny niepelnosprawnosci u osob w wieku do 16. roku zycia (Dz. U. nr 17, poz. 162).

Czy wysokosc zasilku pielegnacyjnego zalezy od dochodu? Zgodnie ze starymi przepisami mimo ukonczenia przez dziecko 16 lat honorowano zaswiadczenia lekarza opieki zdrowotnej. Czy ta zasada nadal obowiazuje?

Przyznanie zasilku pielegnacyjnego nie zalezalo i nie zalezy od dochodu.

Zaswiadczenia lekarskie Mz/L-1b sa honorowane do konca okresu, na ktory je wystawiono, pod warunkiem ze stalo sie to do konca 2001 r. Jezeli ktos ma dziecko, ktore ukonczylo 16 lat i nadal uczy sie w szkole, a w zeszlym roku uzyskalo zaswiadczenie uprawniajace do zasilku pielegnacyjnego, bedzie on wyplacany do konca waznosci zaswiadczenia. Nie dluzej jednak niz do ukonczenia 24 lat przez dziecko lub przerwania przez nie nauki.

Podstawa prawna: art. 4 nowelizacji z 17 grudnia 2001 r.

17-letnia corka czytelnika ma wirusowe zapalenie watroby typu C. Lekarz powiedzial, ze zasilek pielegnacyjny jej sie nie nalezy. Nie chce wystawic pozytywnej opinii dla powiatowego zespolu.

Czytelnik powinien udac sie do powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci. A do wniosku o zasilek pielegnacyjny dolaczyc zaswiadczenie lekarskie zawierajace opis stanu zdrowia corki, wydane przez lekarza ja leczacego, oraz inne posiadane dokumenty, w tym medyczne, umozliwiajace ustalenie stopnia niepelnosprawnosci. Decyzja w sprawie ustalenia niepelnosprawnosci nalezy do zespolu.

Podstawa prawna: art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych.

Nasz dozorca na podstawie zaswiadczenia lekarskiego otrzymywal zasilek pielegnacyjny na syna, ktory w lipcu tego roku stanie sie pelnoletni. Obecnie syn uczy sie w liceum ogolnoksztalcacym. W grudniu dozorca otrzymal ostatni zasilek, po czym przyniosl kolejne zaswiadczenie lekarza z grudnia zeszlego roku, uprawniajace do zasilku pielegnacyjnego od 1 stycznia 2002 r. do 30 czerwca 2003 r. Czy na podstawie tego zaswiadczenia nalezy wyplacac zasilek pielegnacyjny? Jezeli nie, to gdzie skierowac zainteresowanego?

Do 31 grudnia 2001 r. dzieci powyzej 16 lat mogly otrzymywac zasilek pielegnacyjny do ukonczenia 24 lat, jezeli uczyly sie w szkole. Wowczas wystarczalo zaswiadczenie lekarskie. W opisanej sytuacji do uplywu waznosci zaswiadczenia lekarskiego (czyli do konca czerwca 2003 r.) nalezy kontynuowac wyplate zasilku. Pracodawca musi jednak pilnowac, czy dziecko pracownika nadal uczy sie w szkole. Gdyby przerwalo nauke, nalezy wstrzymac wyplate zasilku pielegnacyjnego, jeszcze zanim uplynie termin waznosci zaswiadczenia. Z kolei, jezeli dozorca chcialby dostawac zasilek pielegnacyjny dla syna od lipca 2003 r., bedzie musial uzyskac orzeczenie o niepelnosprawnosci syna, ktore wydaja powiatowe zespoly ds. orzekania o niepelnosprawnosci.

Podstawa prawna: art. 4 nowelizacji z 17 grudnia 2001 r.

Do konca nauki w szkole sredniej pobieram na corke, bedaca po operacji kregoslupa, zasilek pielegnacyjny. Dziecko chce isc na studia. Czy wowczas bedzie mi przyslugiwal ten zasilek?

Teoretycznie istnieje mozliwosc przyznania zasilku pielegnacyjnego na dziecko powyzej 16 lat, jezeli jest niepelnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym, a niepelnosprawnosc powstala w wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego. Czy dziecko jest niepelnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym, oceniaja od poczatku tego roku wylacznie powiatowe zespoly ds. orzekania o niepelnosprawnosci. Nalezy tam sie udac odpowiednio wczesniej (np. 3 miesiace przed ukonczeniem szkoly sredniej przez corke) i zasiegnac informacji, jakie dokumenty beda potrzebne.

Podstawa prawna: art. 14 ust. 3 pkt 20 ustawy o zasilkach rodzinnych pielegnacyjnych i wychowawczych.

Jestem pracownikiem osrodka pomocy spolecznej. Od poczatku tego roku zwracaja sie do nas o zasilki pielegnacyjne osoby, ktore wprawdzie maja teraz orzeczenie powiatowego zespolu o niepelnosprawnosci umiarkowanej, ale od dziecinstwa mialy lekka niepelnosprawnosc. Odmawiamy im. Czy slusznie?

Postepowanie jest nieprawidlowe. Do konca grudnia 2001 r. osoba zaliczana do umiarkowanego stopnia niepelnosprawnosci mogla otrzymac zasilek pielegnacyjny, jezeli niepelnosprawnosc umiarkowana powstala w dziecinstwie lub wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego. Od 1 stycznia tego roku przepisy sie zmienily. Do przyznania zasilku pielegnacyjnego wystarczy, ze powiatowy zespol ds. orzekania o niepelnosprawnosci stwierdzi, iz dziecko jest niepelnosprawne w stopniu umiarkowanym, a jakakolwiek niepelnosprawnosc mialo od dziecinstwa. Ci wszyscy, ktorym dotychczas odmawiano (bo nie mieli niepelnosprawnosci umiarkowanej od dziecinstwa), powinni wiec dostac zasilek pielegnacyjny. Jezeli zglosza sie ponownie, nalezy uwzglednic takie wnioski. Wyrownanie bedzie sie nalezalo tylko za miesiac wstecz od daty zgloszenia wniosku, nie wczesniej niz od stycznia 2002 r.

Podstawa prawna: art. 9 ust. 2 ww. ustawy.

Na poczatku 2001 r. pracownik obiecal dostarczyc zaswiadczenie o placeniu kosztow pobytu dziecka w osrodku opiekunczo-wychowawczym. Przyniosl je jednak dopiero teraz i domaga sie zwrotu zasilku za okres wczesniejszy. Czy po roku moge go wyplacic?

Nie, bo kompletny wniosek zlozyl dopiero teraz. Wyrownac mozna tylko za miesiac wstecz od zgloszenia wniosku.

Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 ustawy o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych.

Jestem matka 11-letniej dziewczynki, ktora od urodzenia choruje na nerki i kregoslup (wada wrodzona budowy kregow). Przeszla dwie operacje urologiczne oraz - we wrzesniu 2001 r. - operacje neurochirurgiczna odkotwiczenia rdzenia kregowego. Dolegliwosci te wiaza sie z wieloma ograniczeniami w prowadzeniu normalnego trybu zycia. Pobieram na nia zasilek pielegnacyjny. Jakich formalnosci musze dopelnic, aby uzyskac przedluzenie tego swiadczenia?

Do czasu uplywu waznosci zaswiadczenia lekarskiego wystawionego przed koncem zeszlego roku, uprawniajacego do zasilku pielegnacyjnego, swiadczenie to powinno byc wyplacane. Jezeli choroby corki utrudniaja jej samodzielne poruszanie sie i ograniczaja prowadzenie normalnego zycia, to prawdopodobnie zasilek pielegnacyjny bedzie sie nalezal rowniez po uplywie daty waznosci dotychczasowego zaswiadczenia. Konieczne bedzie jednak uzyskanie orzeczenia o niepelnosprawnosci z powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci.

Podstawa prawna: art. 18 pkt 1 ustawy o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych, rozporzadzenie w sprawie kryteriow oceny niepelnosprawnosci u osob w wieku do 16. roku zycia.

Pracownik otrzymuje zasilek pielegnacyjny na 14-letnie dziecko chore na zespol Downa na podstawie zaswiadczenia lekarskiego na druku Mz/L-1b, waznego od 7 maja 1998 r. do ukonczenia przez nie 16 lat. Czy nadal uprawnia ono do zasilku pielegnacyjnego? Jesli nie, to jakie dokumenty przedlozyc i gdzie?

Jezeli zaswiadczenie na druku Mz/L-1b jest wystawione przez lekarza na dziecko do ukonczenia 16 lat, ostatni zasilek pielegnacyjny moze byc wyplacony za miesiac, w ktorym dziecko ukonczy 16 lat. Nawet jezeli stanie sie to np. 1 maja, to otrzyma zasilek w pelnym wymiarze za ten miesiac. Mozna przypuszczac, ze po ukonczeniu przez dziecko 16 lat zasilek bedzie przyslugiwal, ale wymagane bedzie orzeczenie o niepelnosprawnosci powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci. Jezeli zespol ustali niepelnosprawnosc znaczna lub umiarkowana, zasilek pielegnacyjny bedzie przyslugiwal.

Podstawa prawna: art. 4 nowelizacji z 17 grudnia 2001 r.

Nowe przepisy pozbawily mojego syna, chodzacego do specjalnej szkoly, zasilku pielegnacyjnego. Syn juz kiedys mial orzeczenie, ze jest niepelnosprawny i z tego powodu uczeszcza do specjalnej szkoly. Ostatnie zaswiadczenie uprawnialo do tego swiadczenia do konca stycznia 2002 r. Teraz czekamy na komisje wyznaczona przez powiatowy zespol, ktora najprawdopodobniej zbierze sie za cztery miesiace i orzeknie, czy syn jest nadal niepelnosprawny.

Nie ma znaczenia, czy dziecko chodzi do szkoly specjalnej czy innej. Zasilek pielegnacyjny nie przysluguje z tytulu uczeszczania do szkoly, ale na podstawie orzeczenia o niepelnosprawnosci. Jezeli poprzednie zaswiadczenie lekarskie skonczylo sie w styczniu 2002 r., to teraz nalezy czekac na orzeczenie powiatowego zespolu ds. orzekania o niepelnosprawnosci.

Podstawa prawna: art. 14 ust. 3 ustawy o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych, rozporzadzenie w sprawie kryteriow oceny niepelnosprawnosci u osob w wieku do 16. roku zycia.

Dzial V

ZASILKI RODZINNE

 

Zasilek rodzinny przysluguje na dzieci:
  • do 16 lat,
  • starsze, ksztalcace sie - do 20 lat,
  • bez wzgledu na wiek - gdy sa niepelnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym, jezeli jakakolwiek niepelnosprawnosc powstala w wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego.

Mozna go rowniez pobierac na malzonka:

  • opiekujacego sie dzieckiem uprawnionym do zasilku pielegnacyjnego,
  • ktory ukonczyl 60 lat - kobieta i 65 - mezczyzna;
  • jest niepelnosprawny w stopniu znacznym czy umiarkowanym. Uprawniony dostanie to swiadczenie po zlozeniu wniosku do platnika zasilku, jezeli sredni miesieczny dochod na czlonka jego rodziny nie przekracza 50 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia (czyli do konca maja 2002 r. - 961,91 zl).

Zasilek rodzinny ustala sie na roczne okresy zasilkowe: od 1 czerwca do 31 maja nastepnego roku.

Do konca maja 2002 r. zasilek rodzinny na malzonka oraz pierwsze i drugie dziecko wynosi po 41,20 zl; na trzecie dziecko - 51 zl, na czwarte i kazde nastepne - po 63,70 zl.

 

Jaki dokument o zasilek rodzinny musi przedlozyc w urzedzie pracy bezrobotna, ktora nie mieszka i nie prowadzi wspolnego gospodarstwa domowego z mezem? Malzonkowie nie maja jednak separacji orzeczonej przez sad.

Ubiegajacy sie o zasilek rodzinny wypelnia wniosek, w ktorym podaje czlonkow rodziny pozostajacych we wspolnym gospodarstwie domowym. Jezeli nie prowadzi wspolnego gospodarstwa z mezem, to go tam nie wpisuje.

Podstawa prawna: art. 16 ust. 1 ustawy z 1 grudnia 1994 r. o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. nr 102, poz. 651 ze zm.).

Od poczatku tego roku urzedy skarbowe wystawiaja zaswiadczenia o dochodach pracownikow dla celow zasilkow rodzinnych. Czy zainteresowani takie potwierdzenia musza skladac dopiero przy ubieganiu sie o zasilek na nastepny okres zasilkowy, zaczynajacy sie od 1 czerwca tego roku? A co, jezeli nabywaja prawo do zasilku w styczniu czy marcu 2002 r.?

Przepis o dokumentowaniu dla celow zasilku rodzinnego dochodow rodziny zaswiadczeniem z urzedu skarbowego obowiazuje od 1 stycznia 2002 r. Jezeli wiec pracownica nabywa uprawnienie do tego zasilku np. w marcu, to musi dostarczyc takie zaswiadczenia z tytulu dochodow wlasnych i meza.

Podstawa prawna: art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Niedawno, od 20 lutego 2002 r., powiatowy zespol ds. orzekania o niepelnosprawnosci ustalil mojemu 20-letniemu synowi umiarkowany stopien niepelnosprawnosci datowany od dziecinstwa. A co z zasilkiem rodzinnym?

Zasilek rodzinny przysluguje na dziecko bez wzgledu na wiek, gdy jest ono niepelnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym, jezeli niepelnosprawnosc powstala w wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego (od 1993 r. generalnie do 20. roku zycia; wczesniej - nawet do 25. roku zycia). Z orzeczenia powiatowego zespolu wynika, ze niepelnosprawnosc chlopca powstala w dziecinstwie, czytelniczka ma wiec prawo do zasilku rodzinnego.

Podstawa prawna: art. 4 ust. 3, art. 8 ust. 1 i 2 ww. ustawy.

Wedlug nowych przepisow poczawszy od 1 czerwca 2002 r. dochodem dla celow zasilku rodzinnego bedzie przychod pomniejszony o koszty uzyskania, skladki ZUS oraz obciazenie podatkiem dochodowym. Czy pod pojeciem tego "obciazenia podatkiem dochodowym" nalezy rozumiec rowniez skladke zdrowotna?

Tak, obliczajac przecietny miesieczny dochod na osobe w rodzinie uprawnionego uwzglednia sie dochod pomniejszony o skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, swiadczone alimenty oraz o podatek dochodowy od osob fizycznych, nie pomniejszony o skladke zdrowotna (ktora jakby jest czescia zaliczki podatkowej).

Podstawa prawna: art. 2 ust. 11 ww. ustawy.

W 2001 r. uzyskalam prawo do zasilku rodzinnego. Pracodawca wyplacil mi go za pierwsze 2 miesiace ze znacznym opoznieniem, ale z odsetkami za zwloke. Od odsetek pobral zaliczke na podatek. Czy slusznie?

Tak. Zwolniony od podatku jest tylko sam zasilek rodzinny. Zwolnienie nie obejmuje natomiast odsetek za zwloke w wyplacie tego swiadczenia. Podatku nie pobiera sie tylko od dochodow czy przychodow wyraznie od niego zwolnionych. Nie ma zas zadnego przepisu, ktory byl zwalnial z daniny odsetki za zwloke nalezne w zwiazku z opoznieniem w wyplacie tego zasilku.

Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osob fizycznych.

Jestem 70-letnia emerytka, od 7 lat wychowuje 9-letniego wnuka. Jego rodzice nigdy sie nim nie zajmowali. Czy po mojej smierci wnuk dostanie jakis zasilek badz rente rodzinna do czasu ukonczenia nauki w szkole? Co moglabym zrobic, aby zabezpieczyc jego przyszlosc?

Wnuk moze otrzymac rente rodzinna po babci. Do renty rodzinnej maja bowiem prawo przyjete co najmniej rok przed smiercia ubezpieczonego na wychowanie i utrzymanie przed osiagnieciem pelnoletnosci wnuki (ten warunek jest spelniony). Nie przysluguje jednak dziecku, ktore ma rodzicow, chyba ze ci nie sa w stanie go utrzymywac. Najlepiej byloby, gdyby babcia byla prawna opiekunka wnuka (moze wystapic do sadu opiekunczego o ustanowienie jej np. rodzina zastepcza lub innym prawnym opiekunem). Jezeli tego nie zrobi, wnuk moze miec problemy z uzyskaniem renty rodzinnej. Konieczne bedzie udowodnienie, ze rodzice nie moga bowiem zapewnic mu utrzymania.

Podstawa prawna: art. 67 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 ze zm.).

Od poczatku tego roku, aby dostac zasilek rodzinny, pracownicy musza przedstawic zaswiadczenia z urzedu skarbowego o dochodach z poprzedniego roku. Ale przeciez niektorzy delegowani do pracy za granica maja dochod zerowy, gdyz nie musza rozliczac sie z urzedem podatkowym.

Dochody uzyskane za granica przyjmuje sie do celow zasilku rodzinnego bez zadnych pomniejszen. Pracownik delegowany musi wiec przedstawic zaswiadczenie o dochodach faktycznie uzyskanych od polskiego pracodawcy.

Podstawa prawna: art. 3 ust. 2 pkt 1, 10 i 11 ustawy o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych.

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.